: بررسی تنوع ژنتیکی یونجهصهای چند ساله ‭(Medicago sativa L.) ‬از نظر نشانگرهای مولکولی مبتنی بر ‭RAPD ‬و سیتوژنتیکی

باتوجه به سطح زیر کشت و رشد یونجه در مزارع و مراتع کشور مطالعه در جهت توسعه و اصلاح آن بسیار مهم میصباشد. در این تحقیق تنوع سیتوژنتیکی و بیوشیمیایی ‮‭12‬ ژنوتیپ یونجه مورد بررسی قرار گرفت. خصوصیات کاریوتیپی جمعیتصها شامل طول بازوی بلند و کوتاه و طول کل کروموزوم، نسبت بازوی بلند به کوتاه، شاخص سانترومری و درصد شکل کلی کروموزوم مورد بررسی قرار گرفت. تمامی ژنوتیپصها دارای ‮‭32‬ کروموزوم بودند. نتایج تجزیه واریانس صفات کاریوتیپی در قالب طرح کاملا تصادفی وجود تنوع معنیصدار در بین ژنوتیپصها نشان داد. آزمون دانکن برای گروه بندی ژنوتیپصها انجام شد. دامنه طول نسبی کروموزوم، میزان نسبی کروماتین و شاخصصهای عدم تقارن بین و درون کروموزومی محاسبه شد. ژنوتیپصهای ‮‭1529‬ و ‮‭248‬ متقارن ترین کاریوتیپ و ژنوتیپ همدانی نامتقارنترین کاریوتیپ را داشت. با استفاده از تجزیه کلاستر صفات کاریوتیپی ژنوتیپصها در سه گروه قرار گرفتند.نتایج تجزیه به مولفهصها نشان داد که بیشترین تنوع ناشی از صفات دامنه طول نسبی کروموزوم، طول کل و طول بازوی کوتاه کروموزوم است. میزان تنوع ژنتیکی بر اساس نشانگر ‭ISSR ‬با استفاده از هشت آغازگر انجام گرفت. بر اساس این شاخص ها ارقام یونجه به پنج گروه تقسیم شدند. میزان ‮‭85‬ درصد واریانس توسط دو تابع تشخیص اول و دوم تبیین گردیدند.