اثر ترکیبات هیومیکی و اسیدهای آمینه (سه ترکیب اسید آمینه تجارتی) بر راندمان مصرف کود نیتروژن و عملکرد کمی و کیفی چغندر قند در کرج

یکی از عوامل موثر در افزایش عملکرد کمی و کیفی محصولات کشاورزی استفاده از محرک های رشد از جمله تنظیم کننده های رشد میباشد. کاربرد کودهای آلی، زیستی و اسیدهای آمینه در کنار مصرف کودهای شیمیایی میتواند کارایی مصرف سموم و کودهای شیمیایی را افزایش و متعاقب آن باعث کاهش آلودگی محیط زیست و افزایش صرفه اقتصادی گردد. این تحقیق به منظور بررسی تاثیر فرآورده های زیستی(ترکیبات مختلف اسیدهای آمینه) هیومی فورته‭(HumiForte) ‬و ترکیب آن با دو فرص آورده دیگر به نام فسنوترن‭(Fosnotren) ‬و کادوستیم‭(Kadostim)‬، به میزان یک لیتر در هکتار بر کاهش مصرف کودهای نیتروژن و تاثیر توام ترکیب سه فرآورده زیستی(ترکیبات مختلف اسیدهای آمینه) و کود نیتروژن بر کمیت و کیفیت ریشه چغندرقند با استفاده از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی طی دو سال ‮‭1387‬ و ‮‭1388‬ در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند اجرا شد. متوسط دو ساله مشخصات خاک مزرعه: آمونیوم ‮‭10‬ میلیصگرم در کیلوگرم خاک، نیترات ‮‭15‬ میلیصگرم در کیلوگرم خاک، واکنش خاک‭(pH) ‬برابر با 8 و یک درصد کربن آلی بود. نتایج تجزیه خاک نشان میداد که خاک در سال اول نسبت به سال دوم حاصلخیزتر بود. تیمارها به شرح ذیل بود: 1- شاهد(2 ‭(B‬0- هیومی فورته(3 ‭(H- ‬ترکیب به نسبت مساوی از هیومی فورته و فسنوترن (4 ‭(HF- ‬ترکیب به نسبت مساوی از هیومی فورته و کادوستیم‭(HK) ‬که در دو نوبت به فاصله ‮‭40‬ و ‮‭60‬ روز پس از کاشت نسبت به محلول پاشی تیمارها به میزان یک لیتر در هکتار اقدام گردید. تیمارهای کود نیتروژن بر اساس نیتروژن نیتراتی خاک (در این تحقیق حدود ‮‭15‬ میلی گرم در کیلو گرم خاک) شامل: 1- شاهد(‮‭2- 30‬ ‭(N‬0 درصد کمتر از حد بهینه و یا ‮‭70‬ کیلو گرم نیتروژن خالص در هکتار ((3 N1- حد بهینه و یا‮‭100‬ کیلو گرم نیتروژن خالص در هکتار (‮‭4- 30‬ ‭(N‬2 درصد بالاتر از حد بهینه ویا ‮‭130‬ کیلو گرم نیتروژن خالص در هکتار‭(N‬3). بیشترین عملکرد ریشه برابر ‮‭71/51‬ تن در هکتار مربوط به تیمار کودی ‮‭100‬ کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار‭(N‬2) بود که با عملکرد حاصل از تیمار کودی ‮‭130‬ کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار‭(N‬3) در یک گروه آماری قرار گرفت. کمترین عملکرد ریشه مربوط به تیمار شاهد‭(N‬0) و برابر ‮‭62/28‬ تن در هکتار بود. توجه به این نکته ضروریست که خاک با نیترات موجود در عمق صفر تا ‮‭30‬ سانتیمتری قبل از کاشت، و بدون مصرف کود نیتروژن توانست حدود ‮‭62‬ تن ریشه چغندرقند تولید نماید. تامین کود مورد نیاز بر اساس نتایج تجزیه خاک میتواند از مصرف بی رویه کودهای نیتروژن دار جلوگیری کند. بیشترین میانگین عملکرد قند خالص ریشه چغندرقند از اثر متقابل ‮‭130‬ کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن با ترکیب هیومی فورته و کادوستیم ‭(N‬3‭*HK)‬، برابر با ‮‭8/32‬ تن در هکتار بدست آمد. کمترین میانگین عملکرد قند خالص ریشه چغندرقند از اثر متقابل تیمار ‮‭130‬ کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن بدون مصرف اسید آمینه ‭(N‬3‭*B‬0)، معادل ‮‭6/51‬ تن در هکتار بدست آمد. در این تحقیق بر اساس عملکرد قند خالص ترکیب هیومی فورته با کادوستیم نسبت به سایر ترکیب های این سه نوع اسید آمینه بهتر بود. در بررسی تاثیر سال بر عملکرد ریشه و درصد قند خالص مشخص می شود تاثیر مواد محرک رشد در خاکی با حاصلخیزی بیشتر، بهتر است. واژه های کلیدی: اسیدهای آمینه(کادوستیم،فسنوترون، هیومی ورته)، تنظیم کننده رشد، چغندرقند، محرک رشد، نیتروژن،