بررسی میزان آلودگی زنبورستان های مبتلا به بیماری نوزما در استان آذربایجان شرقی با استفاده از روش های میکروسکوپیکی و ‭PCR‬

نوزمیازیس یکی از بیماری های مهم زنبورهای عسل می باشد عامل بیماری تک یاخته ای از جنس نوزما بوده که متعلق به خانواده میکروسپوریده است و این تک یاخته در زنبور های عسل بیماری زایی شدیدی دارد. هدف از این مطالعه ، بررسی اپیدمیولوژیک و شناسایی مولکولی گونه های نوزما در زنبورستان شهر های مختلف استان آذربایجان شرقی بود. تعداد‮‭387‬ نمونه از زنبورستان های مناطق مختلف استان استان آذربایجان شرقی ، که مبتلا به بیماری نوزما بودند انتخاب گردیدند. ازهر زنبورستان تعداد 4 کندوی و از هر کندو دو گروه نمونه حاوی ‮‭50‬ عدد زنبورعسل اخذ گردید. نمونه ها در اسرع وقت جهت انجام آزمایشات تشخیصی در کنار یخ به آزمایشگاه سلولی مولکولی موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی شعبه شمالغرب کشور منتقل گردیدند تا انجام مراح مختلف آزمایشات این نمونه ها در دمای منفی ‮‭20‬ درجه سانتیگراد نگه داری می شد . نمونه ها بعد از آماده سازی، توسط میکروسکوپ نوری جهت بررسی حضور نوزما مورد ارزیابی قرار گرفتند. جهت مطالعه مولکولی برای تشخیص و تمایز بین نوزما آپیس و نوزما سرنیی از پرایمر های اختصاصی ژن ‭SSUrRNA ‬و تکنیک ‭PCR ‬استفاده گردید و نهایتا از آمار توصیفی به منظور مقایسه داده ها استفاده گردید. ‮‭225‬ (‮‭58/1‬ %) مورد از نمونه ها در مطالعه میکروسکوپی مثبت برآورد گردید و این میزان در مطالعه مولکولی به ‮‭260‬ (‮‭67/1‬ %) افزایش یافت. اعتبار روش ارزیابی برای تکنیک ‭PCR ‬در این مطالعه ‮‭1/1‬ برابر روش سنتی برآورد گردید. میزان شیوع بیماری در مناطق مختلف استان متفاوت بوده و نوزما سرنیی تنها گونه جداسازی شده از استان می باشد. عوامل متعددی می تواند باعث تک گونه ای بودن بیماری و شیوع متفاوت بیماری در مناطق مختلف باشد. به همین دلیل مطالعات اپیدمیولوژیک می تواند نقش مهمی در مدیریت بیماری در مناطق مختلف و اتخاذ روش های بهداشتی مناسب برای کاهش هزینه های تولید ایفا کند. این مطالعه ظرف مدت 2 سال ، در زنبورستان هایی از استان آذربایجان شرقی ، که مبتلا به بیماری نوزماباشند انجام پذیرفت . برای انجام آزمایشات ‭PCR ‬بر روی نمونه ها دو نوع پرایمر اختصاصی طراحی گردید و سفارش ساخت آنها به شرکت ‭Bio Neer ‬کشور کره داد شد .آزمایشات ‭PCR ‬با استفاده از کیت های استخراج ‭DNA ‬و کیت کامل ‭PCR ‬از همان شرکت انجام گردید . نتایج این بررسی نشان داد که ازتعداد ‮‭387‬ نمونه مورد بررسی در آزمایشات چشمی ‮‭225‬ نمونه(‮‭58/1‬ درصد)ودر آزمایشات ‮‭260‬ ‭ PCR ‬نمونه (‮‭67/1‬ درصد ) با نوزما سرنیی آلوده بودند و با توجه به اختصاصی بودن پرایمرها هیچ مورد مثبتی از آلودگی با نوزما آپیس مشاهده نگردید.