بررسی توانایی رتون زایی ارقام زراعی رایج و لاین های برنج

به منظور ارزیابی پتانسیل عملکرد رتون ارقام و شناخت عوامل موثر بر عملکرد رتون، تعداد 9 رقم از ارقام بومی و اصلاح شده شامل سپیدرود، علی کاظمی، هاشمی ،حسنی، ،‮‭216‬ درفک ، کادوس ، صالح ودمسیاه انتخاب و درسال‮‭1387‬ و‮‭1388‬ درقالب آزمایش مشاهده ای درموسسه تحقیقات برنج اجراگردید. و لاین ‮‭216‬ و صالح بعنوان لاین های زودرس دردست معرفی می باشند. این 9 رقم درخلال انجام پیش طرحی که درسال ‮‭1386‬ به منظور ارزیابی ابتدایی ارقام در دسترس موسسه انتخاب گردیدند و برای بررسی کامل و جامع طی دو سال زراعی فوق الذکر مورد مطالعه واقع گردیدند. صفات کمی زراعی شامل ارتفاع بوته، تعداد پنجه، طول خوشه، تعداد دانه در خوشه، عملکرد طول دوره رشد و صفات کیفی شامل میزان آمیلوز، دمای ژلاتینی شدن و قوام ژل مورد ارزیابی قرارگرفتند. نتایج حاصل از اجرای آزمایش نشان داد که از میان ارقام مورد مطالعه 5 رقم رتون زایی موثری داشتند که شامل علی کاظمی، هاشمی، حسنی ، صالح و‮‭216‬ بود. بیشترین عوامل موثر در رتون زایی این ارقام مربوط به اثرات دمای مناسب وآب کافی می باشد که تعیین کننده عملکرد است. بالاترین عملکرد رتون مربوط به رقم حسنی می گردد که معادل‮‭1500‬ کیلوگرم در هکتار می باشد. نتایج نشان داد که ارقام زودرس و میان رس دارای خاصیت رتون زایی بهتری هستند و در استان گیلان می توان تا نیمه آبان با اعتماد بالایی به تولید اقتصادی رتون پرداخت. نتایج حاصله از صفات اندازه گیری شده درطی دو سال اجرای پروژه (‮‭1388-1387‬) نشان داد که صفات مربوط به کیفیت پخت خصوصا آمیلوز از وضعیت خوبی برخوردار می باشد(‮‭25-20‬ ). ارتفاع بوته در گیاه رتون در ارقام مورد مطالعه کوتاه تر از گیاه اصلی و تعداد دانه در خوشه نیز کمتر از گیاه اصلی مشاهده گردید. بهترین عملکرد رتون مربوط به رقم حسنی بود که تقریبا %‮‭40‬ محصول اصلی بود و رقم هاشمی و علی کاظمی نیز به میزان‮‭1000‬ کیلو در رتبه ی بعدی قرار دارند. لاین های‮‭507‬ و ‮‭216‬ کمترین عملکرد رتون را دادند که به ‮‭400-300‬ کیلوگرم در هکتار می رسد. واژه های کلیدی: برنج، راتون، عملکرد، کمیت، کیفیت