برآورد زیان اقتصادی علفه ای هرز غالب مزارع گندم در استان یزد

با توجه به اهمیت میزان خسارت علفهای هرز در مزارع گندم استان یزد تحقیق حاضر با استفاده از روشهای پیمایشی و نیز تحلیل تابعی تولید،تحلیل مسیر و مدل پروبیت سعی در شناسایی و تعیین میزان اثر هریک از عوامل موثر بر شدت بروز علف های هرز در مزارع گندم آبی استان یزد نموده است. در این تحقیق اثر متغیرهایی مانند میزان مصرف بذر،کودهای شیمیایی ازته و فسفره، استفاده از ماشین آلات،نیروی کار و مراقبت های زراعی ،استفاده از سموم علف کش، و ضد عفونی بذر و نیز تاریخ کاشت و عملیات خاکورزی بر شدت بروز علفهای هرز سنجیده شده است.همچنین به منظور تعیین میزان خسارت اقتصادی علفهای هرز در سطح استان از روش تحلیل تابعی استفاده گردید. نتایج بدست آمده حاکی است که علفهای هرز بطور متوسط موجب کاهش ‮‭309‬ کیلوگرم در هکتار از عملکرد گندم می گردد. با توجه به برآورد سطح مورد خسارت علفهای هرز درمناطق مورد مطالعه استان یزد در سال ‮‭1390‬ سالانه میزان ‮‭1926/5‬تن محصول گندم به ارزش‮‭6/75‬ میلیارد ریال می باشد.برخی دیگر از نتایج بدست آمده نشان می دهند که مراقبتهای زراعی بیشتر با استفاده از نیروی کار و نیز مصرف علف کشها می تواند میزان خسارت علفهای هرز را در مزرعه کاهش دهد. این میزان خسارت بدون احتساب ارزش اقتصادی میزان کاه و کلش از دست رفته می باشد و هرگاه ارزش اقتصادی میزان کاه و کلش از دست رفته نیز منظور گردد، با توجه به اینکه میزان کاه وکلش بطور میانگین ‮‭1/5‬ برابر میزان عملکرد گندم می باشد و با توجه به میانگین قیمت ‮‭1000‬ ریال برای هر کیلوگرم کاه و کلش در سال ‮‭1390‬ در مناطق مورد مطالعه ، میزان کل خسارات ناشی از آلودگی مزارع گندم به علفهای هرز در مناطق مورد مطالعه برابر ‮‭9/55‬ میلیارد ریال می باشد. واژه های کلیدی: تابع تولید،تحلیل مسیر، خسارت اقتصادی، علفهای هرز،گندم ، مدل پروبیت