مطالعات فیزیکی، شیمیایی، زیستی و فلزات سنگین رودخانه ارس

در این تحقق، رودخانه ارس در محدوده استان اردبیل واقع در منطقه شمال غربی کشور ایران، مورد بررسی قرار گرفت. تعیین پارامتر های فیزیکوشیمیایی آب، شناسایی و تعیین فراوانی و زیتوده موجودات (فیتوپلانکتون، زیوپلانکتون و ماهی) و همچنین اندازه گیری میزان آلاینده گر فلزات سنگین (در محیط آب، رسوب و ماهی) در طی یک سال (خرداد ‮‭1387‬ لغایت اردیبهشت ‮‭1388‬) بصورت ماهانه و در سه ایستگاه انجام شد. هدف از بررسی، سنجش کیفی آب رودخانه جهت فعالیت های آبزی پروری بود. پارامتر های فیزیکو شیمیایی آب: در اغلب موارد (بجز نیتروژن کل) بین پارامتر ها در ماه های مختلف، اختلاف معنی دار آماری مشاهده شد(‮‭05.0‬‭> p). ‬هرچند برخی از عوامل فیزیکی و شیمیایی آب از ایستگاه یک به سمت ایستگاه سه دارای روند افزایشی بود، اما در بین ایستگاه های مختلف، اختلاف معنی دار نبود (‮‭05.0‬‭ p). ‬زیوپلانکتون: در طی دوره بررسی چهار گروه عمده هالو- زیوپلانکتونی مشاهده گردید که شامل پروتوزوآ با 3 گونه (%‮‭16‬)، روتاتوریا با 9 گونه (%‮‭46‬)، کوپه پودا با 2 گونه (%‮‭11‬) و کلادوسرا با دو گونه (%‮‭16‬) و پلانکتون های موقتی با 3 گونه (%1) بود. فراوانی و زیتوده این موجودات در فصل های مختلف سال دارای اختلاف معنی دار نبود (‮‭05.0‬‭ P). ‬بیشترین مقادیر فلز مس در مروارید ماهی و تیزه کولی و کمترین مقادیر آن در سس ماهی ثبت شد(‮‭05.0‬‭> P). ‬بیشترین تجمع فلز سنگین مربوط به فلز آهن و در ماهیان ایستگاه یک تعیین گردید(‮‭05.0‬‭> P). ‬نتایج همبستگی اسپیرمن نشان داد که حضور آهن و روی در بافت خوراکی ماهی رودخانه دارای همبستگی مثبت در سطح پنج درصد بود. اما در ماهیان پرورشی، دارای اختلاف معنی دار نبود. علاوه بر این، غلظت فلزات آهن و روی در بافت ماهیان پرورشی بیشتر از ماهیان رودخانه بود. فلزات سنگین در رسوب: تعداد ‮‭12‬ نمونه رسوب رودخانه مورد بررسی قرار گرفت. غلظت فلز سنگین کادمیم در حد تشخیص دستگاه جذب اتمی نبوده است. همچنین، میانگین غلظت فلزات سنگین نیکل، مس، آهن، روی و سرب در ایستگاه های مختلف دارای اختلاف معنی دار نبود (‮‭05.0‬‭