استفاده از مکمل ها و جانشین های پروتیینی (گرانول، کیک و پودرخشک) در تغذیه زنبور عسل

زنبور عسل برای ادامه حیات، فعالیت و رشد و نمو به مواد غذایی شامل کربوهیدراتها، پروتیین ها، چربی ها، ویتامین ها و مواد معدنی نیاز دارداین حشره کربوهیدراتها را عمدتا از طریق شهد دریافت نموده و پروتیین ها، چربی ها، ویتامین ها و مواد معدنی را از طریق گرده گل دریافت می نماید. زمانی که گرده گل به مقدار کافی در طبیعت موجود نباشد زنبورداران باید مکمل یا جانشین گرده گل تهیه نموده و در اختیار کلنی ها قرار دهند بدین منظوربررسی کاربرد مکمل های غذایی در تغذیه زنبور عسل آزمایشی با‮‭32‬ تیمار در 3 تکرار در قالب طرح کاملا تصادفی بر روی کلنی های زنبور عسل ‭(Apis mellifera) ‬در صحرا انجام گرفت. و پارامترهایی نظیر میزان مصرف غذا،پرورش نوزاد ، رشد جمعیت و عسل تولیدی کندوهای مورد آزمایش اندازه گیری شد. غذاهای مصرفی در تیمارها شامل پودر شکر، کنجاله سویا، شیرخشک کم چربی، پروتیین تک یاخته ای،زرده خشک تخم مرغ، عسل، مخمر نانوایی، گلوتن گندم، گرده گل، سرکه، اکسی تتراسایکلین، آب و روغن گیاهی ( روغن سویا یا آفتابگردان ) بود که بصورت دو فرمول جانشین و یک فرمول مکمل مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که در تیمار های غذای تازه حداکثر غذای مصرف شده مربوط به تیمار گرده گل (‮‭145/35‬ گرم) و حداقل آن مربوط به جانشین معمولی (‮‭117/12‬ گرم) می باشد که با هم تفاوت معنی داری نشان دادند (‮‭0/05‬‭P<). ‬بیشترین سطح رشد نوزاد مربوط به گرده گل (‮‭5893/45‬ سانتیمتر مربع) و کمترین آن مربوط به گروه شاهد (‮‭2549/7‬ سانتیمتر مربع) بود که با هم تفاوت معنی دار داشتند(‮‭0/05‬‭P<).‬، بیشترین مقدار جمعیت مربوط به تیمار گرده گل (‮‭6/67‬ قاب) و کمترین آن مربوط به شاهد (‮‭3/56‬ قاب) می باشد که با هم تفاوت معنی دار داشتند(‮‭0/05‬‭P<). ‬،در تیمار غذای تازه بیشترین تولید عسل مربوط به تیمار گرده گل (‮‭26/15‬ کیلوگرم) و کمترین آن مربوط به تیمار شاهد (‮‭16/56‬ کیلوگرم) بود که با هم تفاوت معنی دار داشتند(‮‭0/05‬‭P<).‬،زمان پاییز بیشترین نوزاد مربوط به تیمار گرده گل (‮‭921/53‬ سانتیمتر مربع) و کمترین آن مربوط به شاهد (‮‭772/31‬ سانتیمتر مربع) بود که با هم تفاوت معنی دار داشتند (‮‭0/05‬‭P<). ‬نتیجه گیری کلی که از آزمایش فوق بدست می آید عبارت است از اینکه مصرف جانشین ها و مکمل های غذایی در مواقعی که گرده گل صحرا کم می باشد تاثیر خوبی بر عملکرد زنبور عسل اعم از رشد نوزاد، رشد جمعیت و تولید عسل دارد. در ارتباط با مصرف غذاهای کمکی سهولت تغذیه و قابل هضم بودن آنها، بعلاوه، نداشتن آثار سو بر وضعیت فیزیولوژیک زنبوران عسل حایز اهمیت است. نیز اهمیت دارد. آمار و اطلاعات طرح نشان می دهد، چنانچه زنبور دار بتواند غذای کمکی را خودش درست کند و بصورت تازه در اختیار کلنی های زنبور عسل قرار دهد تاثیر بهتری درعملکرد زنبورعسل دارد و چنانچه موفق به انجام این کار نشود توصیه می گردد غذای کمکی خشک شده (پودر وگرانول) 3 ماه و حداکثر 6 ماه نگهداری شود. کلمات کلیدی: تغذیه- زنبور عسل گرده گل مکمل گرده گل جا نشین گرده گل.