ارزیابی مقاومت ارقام و لاین های پیشرفته گندم دیم نسبت به بیماری سیاهک پنهان معمولی گندم

سیاهک پنهان معمولی با عامل ‭Kuhn Tilletia laevis ‬از بیماریهای مهم گندم در مناطق دیم می باشد. به منظور گزینش ژنوتیپ های مقاوم به این بیماری تعداد ‮‭220‬ ژنوتیپ گندم دیم نسبت به این بیماری در مناطق مراغه و کردستان به مدت یکسال مورد مطالعه قرار گرفتند. 8گرم از بذر هریک از ارقام ولاینها به نسبت وزنی 5 در هزار با اسپور زنده جدایه قارچ عامل بیماری جمع آوری شده از محل های اجرای آزمایش آغشته شده و هر رقم/ لاین در دو خط یک متری به فاصله ‮‭30‬ سانتی متر کشت گردید. در طول دوره رشد مراقبت های زراعی بعمل آمد و پس از رسیدن گندم، خوشه های سالم و آلوده شمارش و درصد آلودگی و عکس العمل هریک از لاین ها نسبت به بیماری مشخص شد. نتایج این بررسی نشان میدهد که بین جدایه های مختلف عامل بیماری از نظر بیماریزایی (ویرولانس) و در میان ژنوتیپ های مختلف گندم از نظر میزان مقاومت آنها نسبت به عامل بیماری، اختلاف وجود دارد. اختلاف در میزان آلودگی هر یک از ارقام و لاین های آزمایشی در مناطق مختلف نشان دهنده تفاوت در قدرت بیماریزایی یا ویرولانس جدایه های مناطق مختلف می باشد و در نتیجه آلودگی ارقام هم در مناطق مختلف با هم متفاوت بود. همچنین نتیجه این مطالعه نشان داد که در مراغه تعداد ‮‭156‬ ژنوتیپ مقاوم (با میزان آلودگی بین 0 تا %5)، تعداد ‮‭51‬ ژنوتیپ نیمه مقاوم (با میزان آلودگی بیشتر از %5 و کمتر یا مساوی %‮‭10‬ )، تعداد 8 ژنوتیپ نیمه حساس (با میزان آلودگی بیش از ‮‭10‬ % و کمتر یا مساوی ‮‭15‬ % ) و تعداد 5 ژنوتیپ حساس (با میزان آلودگی بیش از %‮‭15‬) بود و در کردستان تعداد ‮‭217‬ ژنوتیپ مقاوم (با میزان آلودگی بین 0 تا %5) و 3 ژنوتیپ نیمه مقاوم (با میزان آلودگی بیشتر از %5 و کمتر یا مساوی %‮‭10‬) بود. واژه های کلیدی: سیاهک پنهان معمولی - گندم دیم، ،مقاومت‭. Tilletia laevis Common bunt