تاثیر تاریخ کاشت بر عملکرد دانه و روغن ارقام و لاین های جدید کنجد در منطقه بهبهان

به منظور تعیین مناسب ترین تاریخ کاشت کنجد در منطقه بهبهان آزمایشی به صورت طرح کرت های یک بار خردشده در قالب بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بهبهان از سال ‮‭1390‬ به مدت 2 سال اجرا گردید. تاریخ کاشت در 3 سطح از 5 تیرماه به فاصله ‮‭15‬ روز تا 5 مردادماه به عنوان فاکتور اصلی و رقم در 5 سطح شامل لاین های ‮‭86365‬‭-L‬‮‭84215-5‬ ، L5 ، صفی آبادی، رقم یلووایت و توده محلی بهبهان(شاهد) به عنوان فاکتور فرعی مورد ارزیابی قرار گرفتند. هر کرت فرعی شامل 4 ردیف 5 متری با فاصله ‮‭60‬ سانتی متر و مساحت ‮‭12‬ مترمربع بود. در طول فصل زراعی از کلیه مراحل فنولوژیکی گیاه و نیز عملکرد دانه و اجزای آن یادداشت برداری به عمل آمد. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثرات تاریخ کاشت، رقم و اثر متقابل آن ها بر عملکرد دانه و اجزای آن معنی دار گردید. مقایسه میانگین ها نشان داد که در تاریخ کاشت 5 تیر با متوسط ‮‭115/47‬ بیشترین کپسول در بوته تولید گردید. توده محلی بهبهان با میانگین ‮‭119/06‬ کپسول برتری معنی داری نسبت به سایر ارقام داشت. در اثر متقابل تاریخ کاشت و رقم، توده محلی بهبهان در تاریخ کاشت 5 تیر با متوسط ‮‭122/50‬ دارای بیشترین تعداد کپسول بود. بیشترین وزن هزار دانه در تاریخ کاشت 5 مرداد معادل ‮‭1/98‬ گرم به دست آمد. توده محلی بهبهان و رقم یلووایت به ترتیب با میانگین ‮‭2/21‬ و ‮‭2/04‬ گرم نسبت به سایر ارقام برتر بودند. در اثر متقابل تاریخ کاشت و رقم، توده محلی بهبهان در تاریخ کاشت 5 مرداد با متوسط ‮‭2/39‬ گرم برتر از سایر تیمارها بود. بیشترین عملکرد دانه در تاریخ کاشت های 5 تیر و 5 مرداد به ترتیب معادل ‮‭892/46‬ و ‮‭883/01‬ کیلوگرم در هکتار به دست آمد. توده محلی بهبهان و رقم یلووایت با میانگین‮‭1166/70‬ و ‮‭951/52‬ کیلوگرم در هکتار دارای بالاترین عملکرد دانه بودند. در اثر متقابل تاریخ کاشت و رقم، توده محلی بهبهان در تاریخ کاشت های 5 مرداد و 5 تیرماه به ترتیب با متوسط ‮‭1210/65‬ و ‮‭1186/27‬ کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را تولید نمود. با توجه به احتمال شیوع بیماری بوته میری در تاریخ کاشت های واقع در تیرماه توصیه می شود کاشت کنجد با استفاده از توده محلی بهبهان و سپس رقم یلووایت در اوایل مردادماه صورت گیرد. 2- واژه های کلیدی : کنجد، رقم، لاین، تاریخ کاشت