تاثیر سطوح انرژی و پروتیین جیره بر عملکرد رشد و خصوصیات لاشه بزغاله های بومی استان چهارمحال وبختیاری

دراین تحقیق اثر سطوح انرژی و پروتیین جیره بر عملکرد رشد و پروار و خصوصیات لاشه بزغاله های نر بومی بعد از شیرگیری مورد مطالعه قرارگرفت. بدین منظور از ‮‭54‬ راس بزغاله با میانگین وزن ‮‭24/5‬ کیلوگرم و سن ‮‭120 15‬ روز در قالب طرح کاملا تصادفی و آزمایش فاکتوریل 3ا3 با 9 تیمار ( جیره های حاوی نسبت های مختلف انرژی به پروتیین) و 6 راس برای هر تیمار به مدت ‮‭100‬ روز استفاده شد. جیره های شاهد و آزمایشی 1 تا9 به ترتیب با نسبت انرژی به پروتیین ‮‭1:1‬ ، ‮‭1:1/2‬ ، ‮‭1 :0/8‬ ، ‮‭1/2 :1‬ ، ‮‭1/2 :1/2‬ ، ‮‭1/2 :0/8‬ ، ‮‭0/8 :1‬ ، ‮‭0/8 :1/2‬ و ‮‭0/8 :0/8‬ و به صورت خوراک کامل پلت شده تغذیه شدند. انرژی و پروتیین جیره شاهد (‮‭1:1‬) به ترتیب ‮‭2/4‬ مگاکالری در کیلوگرم انرژی قابل متابولیسم و ‮‭14‬ درصد پروتیین خام بود. در مدت اجرای آزمایش، خوراک مصرفی روزانه ثبت و ضریب تبدیل خوراک و افزایش وزن روزانه بزغاله های پرواری تعیین گردید. پس از اتمام آزمایش از هر تیمار 3 راس بزغاله ذبح و ترکیب فیزیکی لاشه ها تعیین گردید. نتایج نشان داد بیشترین وزن نهایی پروار و افزایش وزن روزانه بزغاله ها در حیره 5 با استفاده از نسبت انرژی و پروتیین ‮‭1/2 :1/2‬ و کمترین صفات مذکور در حیره 7 با استفاده از نسبت های انرژی و پروتیین ‮‭0/8 :1‬ مشاهده شد (‮‭0/05‬‭> P). ‬کمترین و بیشترین مقدار ماده خشک مصرفی روزانه ‮‭685‬ و ‮‭753‬ گرم به ترتیب در جیره 5 و 1 مشاهده شد (‮‭0/05‬‭> P). ‬بهینه ترین و بدترین ضریب تبدیل خوراک 8 و ‮‭13/6‬ به ترتیب در جیره های 5 و 8 حاصل شد (‮‭0/05‬‭> P). ‬به طور کلی بهینه ترین ضریب تبدیل خوراک در بزغاله های جیره انرژی و پروتیین مساوی و بدترین آن در بزغاله های جیره حاوی انرژی کمتر از پروتیین مشاهده گردید. درصد وزن بدن خالی ‭(EBW) ‬در جیره 6 بیشترین میزان و در جیره های ،‮‭8 7‬ و 9 کمترین و تفاوت بین آن ها معنی دار بود (‮‭0/05‬‭< P). ‬بیشترین مقدار لاشه گرم، بازده لاشه و مقدار گوشت در جیره 5 و کمترین آن ها در جیره 8 مشاهده شد (‮‭0/05‬‭< P). ‬بیشترین وزن استخوان نیم لاشه در جیره های ،5 ،‮‭8 7‬ و 1 وکمترین آن در جیره 4 بود (‮‭0/05‬‭P<). ‬حداکثر میزان چربی کل لاشه در جیره 9 و حداقل آن در جیره 8 مشاهده شد که اختلاف بین آن ها معنی دار (‮‭0/05‬‭< P) ‬بود. از نظر درصد گوشت لاشه جیره های مورد آزمایش یکسان بودند، اما بیشترین درصد چربی کل لاشه در جیره های 9 و 6 و کمترین درصد آن در جیره 8 مشاهده شدکه اختلاف بین آن ها معنی دار (‮‭0/05‬‭< P)) ‬بود. به طور کلی با شرایط این آزمایش، جیره با انرژی قابل متابولیسم ‮‭2/4‬ مگاکالری بر کیلوگرم ماده خشک و ‮‭14‬ درصد پروتیین خام را می توان به عنوان مناسب ترین سطح جیره پیشنهاد نمود. کلمات کلیدی: بزغاله های بومی استان چهارمحال و بختیاری، عملکرد پروار، خصوصیات لاشه، انرژی و پروتیین جیره.