بررسی عوامل موثر در بازارپسندی، ارتقای کیفیت بسته بندی و ارزش افزوده خرما

شناسایی دیدگاه مصرف کنندگان خرما در خصوص روش های تولید و عرضه محصول، اهمیت بسیاری در تعیین پارامترهای کلیدی برای افزایش بازارپسندی، قابلیت ماندگاری و ارزش افزوده آن دارد. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل فوق و در راستای کاهش ضایعات خرمای رقم استعمران و بهره مندی جامعه از غذای سالم و مفید در سال ‮‭1389‬ در موسسه تحقیقات خرما و میوه های گرمسیری کشور اجرا گردید. در این پژوهش عوامل موثر در افزایش مطلوبیت محصول از دیدگاه مصرف کننده، عمر ماندگاری محصول و ارزش افزوده محصولات مختلف از طریق پرسشنامه نظرسنجی و تحلیل توصیفی مورد بررسی قرار گرفت. یافته های تحقیق نشان داد که اکثر مصرف کنندگان، ارقام تر و نیمه خشک با رنگ قهوه ای تیره و ارقام رطبی را بیش تر از سایر انواع خرما می پسندند. مطلوبیت ارقام تر، رنگ قهوه ای تیره و رطب به ترتیب ‮‭54‬/،‮‭0/47 0‬ و ‮‭0/57‬ به دست آمد. حجم خرید غالب خرما در میان مصرف کنندگان بین 1 تا 3 کیلوگرم می باشد و در این محدوده، بسته های مطلوب خرما به میزان اندکی وجود دارند. از این رو مشتریان، اغلب خرما را به صورت فله خریداری می نمایند. شستشو و هسته گیری به عنوان دو معضل اساسی در فرآیندهای بسته بندی خرما می باشند که با توجه به نسبت شستشوی ‮‭0/52‬ خرما توسط مشتریان و ضعف های تکنیکی موجود در هر دو بخش، شستشو و هسته گیری از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و نیازمند توجه اصلاحی بیش تری هستند. ارزیابی کمی و کیفی محصولات نشان داد که انتخاب مناسب نوع و شرایط بسته بندی می تواند سبب نگهداری بهتر محصول گردد. بر اساس برآورد ارزش اقتصادی نیز دو محصول خرمای پرس شده با هسته و بدون هسته هر دو در ظرف پت و در شرایط خلا بیش ترین مطلوبیت مصرف کننده را داشتند. تحلیل های اقتصادی نیز نشان داد که این دو محصول با هزینه تولید به ترتیب ‮‭4390‬ و ‮‭4860‬ ریال به ازای بسته های ‮‭250‬ گرمی، نیز به دلیل هزینه کم تر تولید برای محصول اول و جذابیت بیش تر برای محصول دوم می توانند منجر به ارزش افزوده بیش تر برای تولیدکنندگان شود. واژه های کلیدی: خرما، انبارداری، بازارپسندی، ارزش افزوده، بسته بندی، ‭Phoenix dactylifera L.