ارزیابی و گزینش منابع مقاومت ژنوتیپ های مقدماتی، پیشرفته و امیدبخش گندم ‭(ERWYT , ARWYT, PRWYT) ‬اقلیم گرم و مرطوب شمال نسبت به بیماری سفیدک پودری( سال‭90-91)‬

بیماری سفیدک سطحی گندم با عامل ‭f.sp. tritici Blumeria graminis ‬یکی از بیماریهای مهم گندم در مناطق معتدل تا نیمه گرمسیری با بارندگی و رطوبت نسبی بالا می باشد. بررسیهای گذشته نشان داد ژنوتیپ های مختلف از نظر تحمل پذیری ، شدت آلودگی وکاهش محصول در اثر آلودگی به این بیماری در مناطق مختلف متفاوت می باشند. برای کنترل بیماری استفاده از ارقام مقاوم یا متحمل ، بهترین و موثر ترین راه مبارزه با آن محسوب میشود. به همین منظور ، مقاومت ‮‭194‬ لاین مقدماتی ، پیشرفته و امیدبخش اقلیم گرم و مرطوب شمال در شرایط مزرعه ای ایستگاه های تحقیقاتی گرگان و ساری نسبت به بیماری سفیدک پودری گندم مورد ارزیابی قرار گرفتند. بعد از آماده سازی خزانه آزمایشی ، هر ژنوتیپ در دو خط یک متری به فاصله ‮‭30‬ سانتیمتر از هم بر روی یک پشته کشت شدند .در این بررسی ‮‭134‬ لاین مقدماتی اقلیم گرم و مرطوب شمال و ‮‭20‬ لاین پیشرفته بدون تکرار در خزانه های بیماری ایستگاه های تحقیقاتی گرگان و ساری کشت شد ولی ‮‭20‬ لاین امید بخش سال ‮‭89‬ و ‮‭20‬ لاین امید بخش ‮‭90‬ جهت بررسی دقیق تر و مشاهده بیماری در قسمتهای مختلف ، همچنین امکان انجام تجزیه آماری این لاینها ، هر یک در 3 تکرار کشت شدند.مقدمات و شرایط لازم برای ظهور و گسترش بیماری از جمله رطوبت نسبی و نیز مایه زنی لاینها در زمان لازم در کل خزانه به طور یکنواخت انجام شد . در مرحله گلدهی یادداشت برداری از واکنش ژنوتیپ ها نسبت به عامل بیماری با روش پیشنهادی ساری و پریسکات به صورت دو شماره ای ( ‮‭00-99‬ ) انجام شد. سال زراعی ‮‭91-90‬ شرایط مناسبی برای ظهور و گسترش بیماریهای گندم نبود . لذا در منطقه گرگان اکثر لاینهای مورد بررسی در آزمایش مقدماتی شمال کشور هیچ واکنشی در مقابل عامل بیماری نشان ندادند و فقط در ‮‭15‬درصد لاینها واکنش نیمه مقاوم مشاهده شد و واکنش حساس و نیمه حساس دیده نشد . در خزانه واقع درمنطقه ساری ، ‮‭55‬ درصد لاینها واکنش نیمه حساس ، %‮‭10‬ نیمه مقاوم و بقیه هیچ واکنشی نسبت به عامل بیماری نشان دادند . لاینهای پیشرفته اقلیم گرم و مرطوب شمال در دو منطقه گرگان و ساری هم نسبت به عامل بیماری واکنش مطلوب نشان ندادند بطوری که همه لاینها پیشرفته در گرگان بدون علایم بیماری و در ساری مقاومت نشان دادند . از‮‭20‬ لاین امید بخش سال ‮‭89‬ در ساری نسبت به عامل بیماری واکنش نیمه مقاوم نشان دادند در حالیکه همین لاینها که در گرگان در سه تکرار کشت شده بودند ، نیمه مقاوم تا مقاوم بودند . همچنین لاینهای امید بخش گندم سال ‮‭90‬ در ساری نسبت به پاتوتیپ های آن منطقه واکنش نیمه مقاوم ولی در گرگان واکنشها متفاوت بود بطوری که تعدادی از لاینها واکنش نیمه حساس و تعدادی نیمه مقاوم بودند. واژه های کلیدی: بیماری گندم، سفیدک سطحی، مقاومت