گزینش توده ای در اکوتیپ قهاوند یونجه همدانی به منظور بهبود خلوص جمعیت آن

یونجه با نام علمی ‭Medicago sativa L. ‬و نام انگلیسی ‭Alfalfa ‬به طلای سبز یا ملکه گیاهان علوفهای معروف میباشد. هدف اصلی از بهنژادی یونجه، بدست آوردن رقمی است که عملکرد و علوفه سبز و خشک آن زیاد باشد و همچنین میزان زیادی پروتیین داشته باشد. به منظور رسیدن به یک جمعیت اصلاح شده مطلوبتر با کیفیت و کمیت برتر نسبت به توده اولیه و همچنین ایجاد ژرم پلاسم مطلوب پایه در توده همدانی قهاوند برای برنامههای بهنژادی در آینده، گزینش تودهای پس از استقرار یونجهها در سال ‮‭1387‬ آغاز شد و برای انجام آن در قطعه زمین کشت شده شبکه ایجاد شد و در طول دوره رشد در هر کرت کلیه خطوط و بوتهها با دقت مورد بازرسی و بررسی قرار گرفت و پس از یادداشت برداری از خصوصیات مورفولوژی و ظاهری بوتهها نسبت به حذف بوتههای ضعیف با ساقه خشبی و خارج از تیپ اقدام شد و یونجههای شاداب، قوی، پربرگ و با ساقههای لطیفتر، مقاوم به آفات و بیماری و سرما انتخاب گردید و با انجام عملیات داشت، مراقبت از تک بوتههای انتخابی صورت گرفت و به موقع از آنها بذرگیری به عمل آمد. به این ترتیب گردهافشانی داخلی فقط بین بوتههای انتخابی صورت گرفته است. در سال ‮‭1388‬ بذور انتخابی از تک بوتههای هر کرت در خطهای جداگانه کشت شد و مراحل مانند سال قبل اقدام شد. در بهار سال ‮‭1389‬ پس از استقرار و قبل از گل دهی و پس از ایجاد شبکه در قطعه مورد نظر و بازرسی از بوته ها و خطوط کشت، بوته های ضعیف و خارج از تیپ حذف گردید و بذرگیری از بوته های باقی مانده صورت گرفت. درپاییز سال ‮‭1389‬ بذور انتخابی از تک بوتههای هر کرت در خطهای جداگانه کشت شد و مراحل مانند سال قبل اقدام شد بطوریکه در بهار سال ‮‭1390‬ پس از استقرار و قبل از گل دهی و پس از ایجاد شبکه در قطعه مورد نظر و بازرسی از بوته ها و خطوط کشت، بوته های ضعیف و خارج از تیپ حذف گردید و بذرگیری از بوته های باقی مانده صورت گرفت. دور چهار انتخاب درپاییز سال ‮‭1390‬ با کشت بذور انتخابی از تک بوتههای هر کرت در خطهای جداگانه آغاز شد، بطوریکه در بهار سال ‮‭1391‬ پس از استقرار و قبل از گل دهی و پس از ایجاد شبکه در قطعه مورد نظر و بازرسی از بوته ها و خطوط کشت، بوته های ضعیف و خارج از تیپ حذف گردید و بذرگیری از بوته های باقی مانده صورت گرفت. در کل پس از 4 دور انتخاب به نظر میرسد انتخاب تودهای در طی این سالها باعث ایجاد گیاهان قویتر و یکنواختی بیشتر در گیاهان را کرده است. برای اطمینان از اینکه انتخاب موثر بوده است و همچنین کافی بودن 4 دور انتخاب برای بهبود این اکوتیپ و توده قهاوند نیاز به بررسی بیشتر و آزمایشاتی برای مقایسه نسلهای گزینش شده با یکدیگر و با توده اولیه و همچنین با ارقام و اکوتیپهای دیگر است. واژه های کلیدی : یونجه انتخاب دورهای فنوتیپی، انتخاب منفی و گزینش تودهای