بررسی میزان انتقال قارچ ‭Puccinia carthami ‬عامل زنگ گلرنگ با بذر و خاک

این تحقیق به منظور بررسی میزان انتقال قارچ ‭Puccinia carthami ‬عامل بیماری زنگ گلرنگ به گیاهچه های گلرنگ از طریق تلیوسپورهای موجود در خاک و همچنین بذور حاصل از گیاهان آلوده به این قارچ ، در سه سال متوالی انجام گرفت. ابتدا در سال اول اقدام به ایجاد بستر آلوده ‭(sick plot) ‬گردید و در در سال دوم و سوم آزمایش جهت بررسی انتقال از طریق خاک آلوده، بذور تعدادی از ژنوتیپهای انتخابی گلرنگ، در بستر آلوده در غالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار کشت شدند. بذور از ژنوتیپهای مقاوم، متحمل، نیمه حساس و حساس گلرنگ که عکس العمل آنها به زنگ طی آزمایشات پیشین تعیین گردیده بود انتخاب شدند. جهت بررسی میزان آلودگی بذر و انتقال عامل بیماری با آن، بذر ژنوتیپهای یاد شده، حاصل از بوته هایی که در آزمون قبل علایم آلودگی را نشان دادند، در شرایط کنترل شده گلخانه در غالب طرح کاملا تصادفی کشت شدند. یادداشت برداری به صورت ثبت درصد گیاهچه های سبز شده و تعداد گیاهان افتاده و آلوده به زنگ به مدت ‮‭12‬ هفته پس از سبز شدن گیاهچه ها هر دو هفته یکبار انجام گرفت و در ادامه واکنش ژنوتیپها با استفاده از مقیاس نمره ای ارزیابی گردید. پس از بررسی نتایج میزان آلودگی و قابلیت انتقال زنگ گیاهچه گلرنگ از طریق تلیوسپورهای موجود در خاک در ژنوتیپهای حساس، ‮‭95‬ تا ‮‭100‬ درصد برآورد شد. در آزمون بررسی آلودگی بذر ، هیچ یک از گیاهان رشد یافته از این بذرها علایم زنگ را نشان نداده و در نتیجه میزان آلودگی بذور یاد شده به قارچ عامل بیماری صفر درصد برآورد گردید. این نتایج حاکی از عدم انتقال قارچ عامل بیماری توسط بذر به طور سیستمیک وعدم نفوذ آن به داخل بذر، طی آلودگی گیاه بالغ، می باشد. واژه های کلیدی: گلرنگ، زنگ گلرنگ، انتقال با بذر، انتقال با خاک