واکنش درختان مسن انگور به تغییر روش آبیاری از سطحی به قطره ای یا بابلر

در اغلب نقاط جهان از یک طرف دست یابی به منابع آب شیرین روز به روز محدودتر می شود و از طرف دیگر روند مصرف آب نیز رو به افزایش می رود؛ لذا در جهت استفاده بهینه از منابع موجود و صرفه جویی در مصرف آنها بایستی گام های اساسی برداشته شود. به علت اینکه در استان آذربایجان غربی اکثر باغات میوه با روش نشتی آبیاری می شوند، تلفات آب زیاد بوده و نیاز به تغییر روش آبیاری به شدت احساس می گردد. در این راستا ضروری است تا با تغییر سیستم آبیاری از سطحی به تحت فشار و کم آبیاری، به بررسی این تغییر بر روی اجزا عملکرد کمی و کیفی انواع محصولات باغی خصوصا در باغات مسن پرداخته شود. مطالعه حاضر جهت مقایسه اثرات روش های مختلف آبیاری بر روی خواص کمی و کیفی درختان مسن انگور از نوع کشمشی بی دانه (رقم غالب منطقه) و محصول حاصل، در قالب طرح آزمایشی بلوک های کامل تصادفی با سه تیمار و 4 تکرار در طی سه سال (‮‭1390-1388‬) در شهرستان میاندوآب به اجرا درآمد. تیمارهای اصلی عبارت بودند از روش های آبیاری با تامین نیاز آبی کامل در سه سطح به شرح ذیل: آبیاری سطحی، آبیاری با بابلر، آبیاری به روش قطره ای. نتایج حاکیست که روش های آبیاری بر روی مشخصه های رشد رویشی درختچه های انگور نظیر ارتفاع تاک، محیط تنه، طول شاخه یک ساله، محیط متوسط شاخه یک ساله، سطح برگ در سطح احتمال %،5 تاثیر معنی داری داشته و کلیه این پارامترها در اثر تغییر روش آبیاری به تحت فشار کاهش یافته و گیاه از نظر رویشی دچار کاهش رشد رویشی گردیده است. بین مشخصه های بار دهی و عملکرد، روش های آبیاری بر روی عملکرد میوه و درصد قند در سطح احتمال %1 و بر روی تعداد خوشه در تاک، عملکرد هر تاک، عرض خوشه، تعداد حبه خوشه، کارایی مصرف آب، وزن ‮‭100‬ حبه و ‭pH ‬در سطح احتمال %5 تاثیر معنی داری داشته است. بطوریکه با تغییر روش آبیاری، غیر از پارامتر کارایی مصرف آب، درصد قند و ‭pH‬، بقیه مشخصه ها با کاهش مواجه گردید. بنابراین می توان نتیجه گرفت که با آبیاری تحت فشار درختان مسن انگور، خواص کمی رویشی و بار دهی درختان کاهش یافته و خواص کیفی محصول بهبود یافته است. بیشترین کارایی مصرف آب با ‮‭2/21‬ کیلوگرم بر مترمکعب آب مربوط به روش آبیاری قطره ای بود و کارایی مصرف آب در آبیاری بابلر برابر ‮‭2/16‬ و در آبیاری سطحی حدود ‮‭1/48‬ کیلوگرم بر متر مکعب برآورد گردید. کلمات کلیدی: آبیاری تحت فشار، کارایی مصرف آب، باغات مسن، درخت انگور