مطالعه و امکان سنجی اجرای آبیاری سفالی در استان یزد

استان یزد در فلات مرکزی ایران قرار گرفته و با شرایط اقلیمی خشک و محدودیت شدید آب بخصوص در بخش کشاورزی خود مواجه است. یکی از راهکارهای پیشنهادی برای مقابله با خشکی و خشکسالی در این خطه کویری، استفاده از روش های آبیاری زیرسطحی و مشخصا روش سفالی است. در همین راستا پژوهشی با هدف مطالعه و امکان سنجی اجرای آبیاری سفالی در استان یزد تدوین و انجام شد. در این پژوهش پس از بررسی انواع روش های آبیاری زیرسطحی (کوزه های سفالی، گلدان های سفالی، کپسول های سفالی، لوله های سفالی، قطره ای زیرسطحی و ... ) و تعیین نقاط قوت و ضعف هر یک از آنها، اقدام به معرفی مناسب ترین گزینه زیرسطحی با در نظر گرفتن شرایط حاکم بر استان یزد (اقلیم، توپوگرافی، منابع آب و ...) شد. نتایج این پژوهش حاکی از این است که علیرغم قدمت و سابقه کاربرد انواع روش های سفالی در نقاط مختلف کشور، متاسفانه تا کنون آمار و ارقام و توصیه های قابل استنادی در ارتباط با استانداردها، فرمولاسیون و جنس، تخلخل مناسب، فشار کاری کپسول های سفالی، آبدهی، ضریب تغییرات ساخت سفال های موجود در کشورو معیارهای کیفی آب ارایه نشده و لذا نمی تواندستورالعملی برای طراحی و اجرای اصولی سیستمبا در نظر گرفتن پارامترهای هیدرولیکی و فنی ارایه نمود. این مساله که امکان ارتقا و رفع نواقص اجزای مختلف این سیستم را صلب می نماید، می تواند منجر به مشکلاتی نظیر طراحی و ساخت غیراصولی و غیراستانداردسیستم شده و مشکلاتی را برای کشاورزان در سطوح وسیع بوجود آورد. بنابراین تا زمان تدوین و ارایه دستورالعمل فنی طراحی و اجرای آبیاری سفالی، توصیه می شود که از سایر روش های زیرسطحی مانندآبیاری قطره ای زیرسطحی پلی اتیلنیبه عنوان جایگزین روش های سفالیو سایر روش های سنتی زیرسطحی در استان استفاده گردد. کلمات کلیدی: آبیاری زیرسطحی، کپسول های سفالی، یزد