تعیین عمق و دور آبیاری برای زراعت گلخانه ای گوجه فرنگی (گزارش منطقهصای اصفهان)

ایران از جمله کشورهایی است که در مناطق خشک و نیمه خشک جهان قرار دارد و همواره با معضل کمبود آب مواجه بوده است. استفاده از کشت های گلخانه ای راهکاری موثر برای کاهش مصرف آب در کشاورزی بوده و تاثیر بسزایی در افزایش تولید محصولات کشاورزی دارد. در کنار این روش، توجه به صنایع تبدیلی سبب اشتغال زایی و افزایش درآمدهای غیرکشاورزی می شود و از طرفی راهکاری مناسب برای کاهش حجم ضایعات کشاورزی به شمار می آید. اعمال مدیریت صحیح آبیاری در گلخانه باعث استفاد بهینه از منابع آب، خاک و سایر نهاده ها نظیر کود را در تولید محصولاتی با کمیت وکیفیت بالا امکان پذیر می سازد. به این منظور آزمایشی به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کاملا تصادفی در سه تکرار طی سال های ‮‭1389‬ و ‮‭1390‬ در گلخانه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان اجرا شد که دور آبیاری در 3 سطح به عنوان کرت اصلی (1- یک روز، 2- دو روز و 3- سه روز) و مقدار آبیاری در3 سطح به عنوان کرت های فرعی ‭( %ETC‬‮‭75‬%، ‭ETC‬‮‭100‬ و %‮‭125‬ ‭ETC) ‬بود. نتایج نشان داد اثر سطح آبیاری بر عملکرد، تعداد میوه در یک بوته و وزن متوسط یک گوجه فرنگی معنی دار بوده و بر کارآیی مصرف آب معنی دار نبوده است. بیشترین عملکرد (‮‭6/77‬ کیلوگرم بر مترمربع) و کم ترین عملکرد (‮‭4/52‬ کیلوگرم بر مترمربع) به ترتیب مربوط به تیمارهای ‮‭125‬ و ‮‭75‬ درصد تبخیر از تشت کلاس ‭A ‬بود و مقدار آب مصرفی در تیمارهای مذکور به ترتیب حدود ‮‭0/264‬ و ‮‭0/163‬ مترمکعب برای هر مترمربع بوده است. کارآیی مصرف آب در تیمارهای آزمایش بین ‮‭25‬ تا ‮‭28‬ کیلوگرم به ازای هر مترمکعب آب بود. در تیمارهای آزمایش، طول ساقه ها در انتهای فصل رشد نسبت به اولین اندازه گیری بین ‮‭12/4‬ تا ‮‭15/5‬ برابر رشد کرده بود که به ترتیب مربوط به تیمارهای ‮‭75‬ و ‮‭120‬ درصد تبخیر از تشت کلاس ‭A ‬بود. بین تیمارهای دور آبیاری از لحاظ صفات فوق تفاوت معنی داری مشاهده نشد. آنالیز خاک گلدان ها در پایان آزمایش نشان داد شوری ها در سطح گلدان ها نسبت به عمق آن ها بیشتر است که به خاطر تبخیر از سطح و در نتیجه تجمع املاح در این منطقه می باشد. شوری در دور آبیاری 1 روز ‭(F‬1)، با این که هر روز آبیاری شده، بسیار زیاد بود و به 8 ‭dS/m ‬رسیده که نشان می دهد آبیاری هر روزه و با حجم کم نتوانسته املاح را شسته و به عمق انتقال دهد. براساس نتایج به دست آمده و با در نظر گرفتن سهولت کار و صرفه جویی در نیروی کارگری، تیمار آبیاری ‮‭120‬ درصد تبخیر از تشت کلاس ‭A ‬و دور آبیاری 3 روز قابل توصیه اند. کلمات کلیدی: گلخانه، گوجه فرنگی، دور آبیاری، عمق آب آبیاری