ارزیابی ژنوتیپ های برتر گندم دوروم انتخابی از کلکسیون گندم ایران

تعداد ‮‭23‬ ژنوتیپ گندم دوروم که از بررسی های مواد ژنتیکی بانک ژن گیاهی ملی ایران و کلکسیون بخش غلات موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در سال زراعی ‮‭90-91‬ انتخاب شده بودند، به همراه 5رقم/لاین پیشرفته بعنوان شاهد ( دنا، زردک، بهرنگ،‮‭88-2‬‭-D ‬و ‮‭88-17‬‭-D) ‬در قالب طرح آگومنت مورد ارزیابی قرار گرفتند. با توجه به مقدار کم بذر و تعداد زیاد ژنوتیپ ها، ارقام شاهد در 3 تکرار و ژنوتیپصها بدون تکرار در آبان ‮‭1391‬ کشت شدند. هر ژنوتیپ در 6 ردیف بطول 3 متر کشت شد و در طول فصل زراعی از صفات مختلفی یادداشت برداری شد. پس از برداشت تجزیه واریانس طرح انجام شد و صفات یادداشت شده بر اساس موازین طرح تصحیح شدند. تنوع بسیار زیادی بین ژنوتیپ های مورد بررسی ملاحظه شد. در ارزیابی ژنوتیپ های مورد مطالعه از لحاظ عملکرد دانه نسبت به شاهدها ملاحظه گردید که ژنوتیپهای شماره ‮‭127‬ (با کد ‮‭45620‬‭-Wc ‬از افغانستان) با تولید ‮‭8763/89‬ کیلوگرم در هکتار، شماره ‮‭533‬ (کد 1‭-P.S.No‬3 از ایتالیا) با تولید ‮‭7833/33‬ کیلوگرم در هکتار، ‮‭535‬ (کد 2‭-P.S.No‬3 از ایتالیا) با تولید ‮‭7500‬ کیلوگرم در هکتار ، ‮‭544‬ (با کد ‭P.S.No‬‮‭18‬ از ایتالیا) با تولید ‮‭7583/33‬ کیلوگرم در هکتار ، ‮‭560‬ (با کد 2‭-P.S.No‬‮‭29‬ از ایتالیا) با تولید ‮‭7694/44‬ کیلوگرم در هکتار و ‮‭12‬ (با کد ‮‭909‬‭-Wc ‬از گلستان) با تولید ‮‭7666/67‬ کیلوگرم در هکتار از تمام ارقام شاهد عملکرد دانه بیشتری تولید نمودند لازم به ذکر است دو شماره ‮‭533‬ و ‮‭535‬ لاینهای خالص استخراجی از یک جمعیت اولیه بودند. این لاین ها به همراه تعداد دیکری که برتر از سایرین بودند برای ارزیابی بیشتر در سال زراعی آینده انتخاب شدند. کلمات کلیدی: گندم دوروم، ارقام بومی، تنوع ژنتیکی، عملکرد دانه