ارزیابی لاین های امیدبخش گندم دوروم در شرایط زارعین استان گلستان ‭(on farm)‬

به منظور انتقال یافته های تحقیقاتی و تکنولوژی جدید و نیز ارزیابی لاینهای امید بخش گندم دوروم درشرایط مزارع زارعین تعداد 4 لاین به همراه شاهد های آریا ودنا ویک لاین گندم نان مرواریددردو منطقه از استان با همکاری زارعین در سال ‮‭1390-1391‬ مورد ارزیابی قرار گرفت.در هر منطقه یک آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 7 تیمار در 3 تکرار به اجرا گذاشته شد. اندازه پلاتها برای هر تیمارحدود ‮‭25‬ مترمربع بودوتراکم بذر بر اساس‮‭450‬دانه در متر مربع با فاصله‮‭20‬سانتیمتر در نظر گرفته شد. لاینهای مورد مطالعه در آزمایشهای قبلی اجرا شده در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبد و سایر ایستگاههای اقلیم معتدل کشور نسبت به شاهد از نظر عملکرد برتری داشتند. لذا این آزمایش جهت مقایسه عملکرد و سایر صفات مورد بررسی با شاهد در شرایط ‭on farm ‬اجرا گردید. در طول دوره رشد و نمو از صفات مهم زراعی یادداشت برداری شد و بعد از برداشت آزمایش هر منطقه تجزیه واریانس ساده و برای کل مناطق تجزیه مرکب انجام گرفت. نتایج آزمایش مقایسه عملکرد دانه لاینهای امید بخش دوروم در منطقه گنبد نشان میدهد که بین لاینهای مورد آزمایش اختلاف معنیداری وجود داردبیشترین عملکرد مربوط به تیمار شماره 7 ( ‮‭88-2‬‭-DM (‬با شجره‭(PLATA_‬‮‭4/8‬‭/GARZA/AFN//CRA/‬3‭/GTA/‬5‭/RASCO ) ‬با ‮‭4701‬ کیلو گرم دانه در هکتار عملکرد داشته وشاهد رقم آریا ‮‭4614‬ کیلو گرم دانه در هکتار عملکرد داشت. . در منطقه انبار الوم ( آقلا) بین لاینهای مورد آزمایش اختلاف معنیداری درسطح%1 بین تیمارهاوجود داشت. مقایسه میانگین تیمارها در سطح %1 با استفاده از آزمون مقایسه میانگین حداقل اختلاف معنی دار‭(L.S.D ) ‬نشان می دهد تیمار های شماره 7( ‮‭88-2‬‭-DM ( ‬و6 (‮‭87-9‬‭-DM ) ‬بترتیب با شجره ‭(PLATA_‬‮‭4/8‬‭/GARZA/AFN//CRA/‬3‭/GTA/‬5‭/RASCO ) ‬و‭(SULA/AAZ_‬5‭//CHEN/ALTAR‬‮‭3/84‬‭/AJAIA_‬‮‭12‬‭/F‬3‭LOCAL ) ‬با تولید‮‭3958‬ و‮‭3629‬ کیلو گرم در هکتار عملکرد بالا تری داشتند. تجزیه مرکب داده های آزمایش مقایسه عملکرد دانه ژنوتیپهای امید بخش گندم دوروم در مناطق گنبد و انبار الوم نشان داد که مکان اثر معنی داری بر عملکرد دانه در هکتار داشت بیشتر بودن عملکرد دانه در منطقه حاجی قوشان را می توان به شرایط محیطی مساعد حادث شده و به خصوص کمتر بودن بیماری فوزاریوم سنبله نسبت داد، معنی دار بودن اثر متقابل رقم و مکان گویای این مطلب می باشد. بیشترین عملکرد دانه مربوط به تیمار شماره7 ((‮‭88-2‬‭-DM ‬دارای‮‭4329‬ کیلو گرم در هکتار بوده است. بنا بر این با توجه به خصوصیات مطلوب زراعی و به منظور اجتناب از خسارتهای احتمالی تنشهای زنده و غیر زنده وجود تنوع ژنتیکی بین ارقام مورد کشت لازم میباشد، تا در صورت وقوع چنین وضعیتی تمامی محصول کشاورزان از بین نرود. لذا معرفی ژنوتیپ ‭ ATA_‬‮‭4/8‬‭/GARZA/AFN//CRA/‬3‭/GTA/‬5‭/RASCO ‬به همراه رقم آریا و دنا مورد کشت برای الگوی کشت پایدار برای مناطق مورد نظر قابل توصیه خواهد بود. واژه های کلیدی : گندم دوروم، مقایسه عملکرد، لاین و رقم