ارزیابی تاثیر برخی ترکیبات معدنی و باکتری های آنتاگونیست و مفید در کنترل کپک سبز ‭(Trichoderma harzianum) ‬قارچ های خوراکی

در حال حاضر یکی از مهمترین مشکلات واحدهای تولید قارچ های خوراکی در کشور، خسارت کپک سبز ‭(Trichoderma harzianum ) ‬می باشد. این کپک در مرحله ریس ه دوانی در درون و روی بستر پرورش به سرعت رشد کرده و با گسترش در کمپوست و خاک پوششی و تولید انواع آنزیم ها و توکسین ها ، خسارت فراوانی به محصول وارد می سازد. در سال ‮‭1387‬ پروژه ای تحت عنوان: ب ررس ی و مق ایس ه کارآیی روش های فی زیکی، ش یم یایی و زراع ی در کن ترل کپک سبز ‭(Trichoderma harzianum ) ‬قارچ خوراکی ‭Pleurotus ostreatus ‬، با هدف یافتن روشی کارآمد، موثر و سالم برای کنترل کپک سبز قارچ خوراکی ‭Pleurotus ostreatus ‬به مدت دو سال اجرا گردید. نتایج نشان داد که برخی عناصر معدنی کپک سبز را حتی بهتر از قارچ کش کنترل می کنند. با توجه به این که در آن پروژه عناصر معدنی در یک غلظت بررسی شدند لذا تصمیم گرفته شد که نمک های منتخب و مناسب در سه غلظت و در مقایسه با باکتری های آنتاگونیست نیز مورد بررسی قرار گیرند. لذا در پروزه حاضر، بررسی و مقایسه 5 نمک دی آمونیوم فسفات، سولفات پتاسیم، کربنات کلسیم، سولفات کلسیم و سولفات منیزیوم هر کدام در 3 غلظت ‮‭0/5‬ ، 1 و ‮‭1/5‬ درصد و 4 جدایه باکتری آنتاگونیست و مفید ‭Pseudomonas fluorescens ‬شماره 1 ، ‭P. fluorescens ‬شماره 2 ، ‭P. fluorescens ‬شماره 3 و ‭Bacillus subtilis ‬شماره 1 هر کدام در سه غلظت ‮‭103‬ ، ‮‭106‬ ، ‮‭109‬ واحد کلنی ساز ‭( cfu ) ‬در یک گرم بستر در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با ‮‭35‬ تیمار و هر تیمار در 4 تکرار ( یک کیسه بستر پرورش قارچ )، انجام شد. نتایج سال اول نشان داد که بین تیمارهای مربوط به تعداد کلاهک اختلاف معنی داری وجود ندارد ولی بین تیمارهای مربوط به وزن کلاهک اختلاف معنی دار است. به طوری که تیمار ‮‭15‬ (دی آمونیوم فسفات ‮‭1/5‬ درصد) از لحاظ میانگین وزن کلاهک تولید شده (‮‭399/60‬ گرم به ازای یک و نیم کیلوگرم بستر مرطوب) بهترین تیمار بود و نتایج سال دوم نشان داد که بین تیمارهای مربوط به تعداد کلاهک و نیز وزن کلاهک در سطح احتمال یک درصد اختلاف معنی داری وجود دارد. تیمار ‮‭14‬ (دی آمونیوم فسفات یک درصد) از نظر میانگین تعداد کلاهک تولید شده ( ‮‭36/75‬ کلاهک به ازای یک و نیم کیلوگرم بستر مرطوب ) و تیمار‮‭20‬ (کربنات کلسیم یک درصد) از لحاظ میانگین وزن کلاهک تولید شده ( ‮‭317/40‬ گرم به ازای یک و نیم کیلوگرم بستر مرطوب) بهترین تیمارها بودند. واژه های کلیدی : کپک سبز، قارچ خوراکی، باکتری های آنتاگونیست، ‭Trichoderma harzianum ‬، ‭Pleurotus ostreatus Pseudomonas fluorescens ‬، ‭Bacillus subtilis