بررسی ارزش رجحانی گونه های مرتعی و رفتار چرایی دام در مراتع نمونه پنج منطقه رویشی ایران (خراسان - سرخس)

انتخاب گونه های خاصی از میان جامعه گیاهی موجود، که توسط دام مورد چرا قرار می گیرند چرای ترجیحی نام دارد که معیاری در تعیین ظرفیت چرایی مراتع جهت رسیدن به عملکرد بهینه دام و تضمین پایداری اکوسیستم مرتعی می باشد و در امر مدیریت اصولی مراتع باید مورد توجه قرار گیرد. ارزش رجحانی گیاهان در مراحل مختلف رویشی و از گونه ای به گونه دیگر متفاوت است. لذا در این بررسی، ارزش رجحانی گیاهان در سایت سرخس (مرتع قشلاقی شمال شرق خراسان رضوی) در سال های ،‮‭87 86‬ ، ‮‭88‬ و ‮‭89‬ برای ماههای فصل چرا از طریق زمان سنجی تعیین گردید. داده های حاصل با استفاده از طرح بلوک کامل تصادفی با تجزیه مرکب توسط نرم افزار ‭SAS ‬آنالیز گردید. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ارزش رجحانی گونه های مختلف در روش زمان سنجی اختلاف معنی دار وجود داشته و گونه های ‭Poa bulbosa‬، پهن برگان یکساله، ‭Carex physioides‬، گراسهای یکساله و ‭Artemisia diffusa ‬بیشترین خوشخوراکی را دارا بوده اند اما بین سالها و ماههای مختلف اختلاف معنی داری وجود نداشته است. همچنین از آنجا که عوامل محیطی از جمله بارندگی از فاکتورهایی است که بر روی خوشخوراکی گیاهان و به تبع آن بر روی ارزش رجحانی آنها برای دام اثر می گذارد، نتایج نشان داد که ارزش رجحانی گونه ها نیز در سالهای خشکسالی و ترسالی با هم تفاوت دارد. در این تحقیق همچنین بر نقش چوپان مجرب در هدایت گله و رفتار چرایی دام تاکید شده است. کلید واژه: ارزش رجحانی، مراتع قشلاقی، روش زمان سنجی، سرخس