پروژه شناخت مناطق اکولوژیک کشور- تیپ های گیاهی منطقه شهرکرد (محدوده یک برگ نقشه توپوگرافی ‭1/250000‬به نام شهرکرد)

طرح شناخت مناطق اکولوژیک کشور در منطقه شهرکرد از سال ‮‭1385‬ به مدت 2 سال به مورد اجرا گذاشته شد. منطقه مورد بررسی در طرح حاضر شامل محدوده یک برگ نقشه کامل توپوگرافی سازمان جغرافیای کشور به شماره ‮‭14‬‭-NI‬‮‭39‬ با مقیاس ‮‭250000:1‬ به وسعت ‮‭1562255‬حدود هکتار می باشد که به عنوان بررسی تیپ های گیاهی منطقه شهرکرد انتشار یافته است. قلمرو مورد مطالعه در موقعیت جغرافیایی ‮‭49‬ درجه و ‮‭30‬ دقیقه تا ‮‭51‬ درجه طول شرقی و ‮‭32‬ درجه تا ‮‭33‬ درجه عرض شمالی واقع شده است. بلندترین نقطه ارتفاعی در منطقه قله زردکوه با ارتفاع ‮‭4548‬ متر از سطح دریا و پست ترین محل در انتهایی ترین نقطه منطقه و جایی که رودخانه کارون از منطقه خارج می شو د با ارتفاع ‮‭313‬ متر از سطح دریا در محدوده جنوب غربی منطقه فرار دارد. از مراکز جمعیتی مهم منطقه مورد مطالعه می توان شهرهای شهرکرد، فرخشهر، جونقان، هفشجان، سورشجان، فارسان، دشتک، سامان، بن، داران، چادگان و فریدون شهر را نام برد. تیپ های گیاهی به روش نمود ظاهری(سیمای ظاهری) بر اساس گونه های غالب در زمان مطالعه شناسایی، تفکیک و بر روی نقشه های توپوگرافی ‮‭50000:1‬ با درج یک تا چهار گونه غالب مشخص شده است. ویژگی های محیطی هر یک از تیپ های گیاهی و گونه های همراه مشاهده شده در عرصه نیز مشخص گردیده است. بر اساس نتایج بررسی های انجام شده استفاده از اراضی در حال حاضر به شرح زیر است: وسعت تیپ های گیاهی در عرصه مورد مطالعه برابر با ‮‭1080529‬ هکتار که ‮‭69/16‬ درصد از کل اراضی مورد بررسی را شامل می شوند. اراضی زیر کشت اعم از آبی، دیم، باغهای مثمر و غیر مثمر و اراضی آیش با مساحت ‮‭390842‬ هکتار که ‮‭25/02‬ درصد از کل مساحت منطقه مورد مطالعه را به خود اختصاص داده است. اراضی صخره ای با بیش از ‮‭60‬ درصد صخره یا رخنمون های سنگی و سنگلاخ یا قلوه سنگ برابر با‮‭56605‬ هکتار که ‮‭3/62‬ درصد از کل مساحت منطقه مورد مطالعه را شامل می شوند. اراضی ساخته شده که شامل تاسیسات شهری و صنعتی می باشند با مساحت‮‭22946‬ هکتار که ‮‭1/47‬ درصد از کل مساحت منطقه مورد مطالعه را به خود اختصاص داده است. سطوح دریاچه ها و آبهای آزاد(رودخانه های مهم و بزرگ منطقه) با مساحت ‮‭11333‬ هکتار که ‮‭0/73‬ از کل مساحت منطقه مورد مطالعه را شامل می شود. تعداد ‮‭107‬ تیپ گیاهی در منطقه شهرکرد شناسایی و در ‮‭10‬ گروه گیاهی و ‮‭20‬ تیپ منفرد به شرح زیر تفکیک شده است. گروه تیپ های گیاهی ‭Acanthophyllum microcephalum ‬با 3 تیپ گیاهی به وسعت ‮‭9290‬ هکتار، ‮‭0/86‬ درصد پوشش گیاهی طبیعی را در عرصه مراتع و جنگلها به خود اختصاص داده است. گروه تیپ های گیاهی ‭Amygdalus ‬با 7 تیپ گیاهی به وسعت ‮‭12068‬ هکتار، ‮‭1/12‬ درصد پوشش گیاهی طبیعی را در عرصه مراتع و جنگلها به خود اختصاص داده است. گروه تیپ های گیاهی ‭Astragalus ‬با ‮‭54‬ تیپ گیاهی به وسعت ‮‭573231‬ هکتار، ‮‭53/05‬ درصد پوشش گیاهی طبیعی را در عرصه مراتع و جنگلها به خود اختصاص داده است. گروه تیپ های گیاهی ‭Centaurea gaubae ‬با 2 تیپ گیاهی به وسعت ‮‭10554‬ هکتار، ‮‭0/98‬ درصد پوشش گیاهی طبیعی را در عرصه مراتع و جنگلها به خود اختصاص داده است. گروه تیپ های گیاهی ‭Cousinia cylindracea ‬با 3 تیپ گیاهی به وسعت ‮‭18130‬ هکتار، ‮‭1/68‬ درصد پوشش گیاهی طبیعی را در عرصه مراتع و جنگلها به خود اختصاص داده است. گروه تیپ های گیاهی ‭Daphne mucronata ‬با 5 تیپ گیاهی به وسعت ‮‭15867‬ هکتار، ‮‭1/47‬ درصد پوشش گیاهی طبیعی را در عرصه مراتع و جنگلها به خود اختصاص داده است. گروه تیپ های گیاهی ‭Ferula ovina ‬با 3 تیپ گیاهی به وسعت ‮‭15912‬ هکتار، ‮‭1/47‬ درصد پوشش گیاهی طبیعی را در عرصه مراتع و جنگلها به خود اختصاص داده است. گروه تیپ های گیاهی ‭Gundelia tournefortii ‬با 2 تیپ گیاهی به وسعت ‮‭2116‬ هکتار، ‮‭0/20‬ درصد پوشش گیاهی طبیعی را در عرصه مراتع و جنگلها به خود اختصاص داده است. گروه تیپ های گیاهی ‭Scariola orientalis ‬با 6 تیپ گیاهی به وسعت ‮‭56368‬ هکتار، ‮‭5/22‬ درصد پوشش گیاهی طبیعی را در عرصه مراتع و جنگلها به خود اختصاص داده است. گروه تیپ های گیاهی ‭Quercus persica‬با 2 تیپ گیاهی به وسعت ‮‭329693‬ هکتار، ‮‭30/51‬ درصد پوشش گیاهی طبیعی را در عرصه مراتع و جنگلها به خود اختصاص داده است. کلید واژه: مناطق اکولوژیک، شهرکرد، توپوگرافی، تیپ های گیاهی