شناسایی و ثبت چند رقم برنج با استفاده از صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی

به منظور حمایت از هر رقم جدید گیاهی و اعطای حق بهنژادگر، لازم است رقم مورد درخواست، با استفاده از صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک با ارقام موجود و شناخته شده مقایسه شود و رقم جدید در صورت داشتن سه شرط تمایز، یکنواختی و پایداری در صفات مورد نظر به عنوان یک رقم جدید به لیست ملی کشور اضافه گردد. تهیه شناسنامه برای ارقام رایج برنج کشور به منظور تهیه لیست ملی کشور و همچنین تکمیل کلکسیون مرجع اهمیت زیادی دارد. بر این اساس شناسایی ارقام رایج و جدید برنج با استفاده از صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک مندرج در دستورالعمل ملی صورت پذیرفت. 4 رقم هیبرید ‭(IRH‬،5 ‭IRH‬،4 ‭IRH‬،3 ‭IRH‬2) به همراه والدین این ارقام R،‮‭79124‬ ‭SA‬‮‭13‬R، ‭SA‬‮‭14‬R، ‭SA‬‮‭15‬‭B)) ‬و نیز لاین در دست معرفی ‮‭23‬ از موسسه تحقیقات برنج کشور و 8 رقم مورد تقاضا (،‮‭03‬ ،‮‭04‬ ،‮‭05‬ ،‮‭07‬ ،‮‭08‬ ،‮‭10 9‬ و ‮‭11‬) و والدین آنها (سنگ جو، سپیدرود، طارم محلی، سنگ طارم، دیلمانی،‭IR‬‮‭68061‬) (مجموعا ‮‭23‬ ژنوتیپ) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار به مدت دو سال در موسسه تحقیقات برنج کشور (رشت) آزمایش شدند. ‮‭59‬ صفت مورفولوژیک و فیزیولوژیک (طبق دستورالعمل ملی برنج) جهت انجام آزمونهای تمایز، یکنواختی و پایداری ‭( DUS Testing) ‬لاین ها و هیبریدها اندازه گیری و یا به صورت چشمی مشاهده شدند. ابتدا ژنوتیپ ها بر اساس صفت گروه بندی کننده عطر دانه به سه گروه اصلی تقسیم شدند و ارقام داخل هر گروه نیز بر اساس صفات کیفی وشبه کیفی دیگر از یکدیگر متمایز گردیدند و بدین ترتیب ‮‭23‬ رقم مورد بررسی به طور کامل از هم تفکیک شدند. با انجام تجزیه واریانس و مقایسه میانگین صفات کمی با آزمون حداقل تفاوت معنی دار ‭(LSD) ‬، تمایز ارقام مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه واریانس 6 صفت کمی تفاوت معنی داری را در سطح %5 بین کلیه ارقام نشان داد. واژه های کلیدی: برنج، تمایز، یکنواختی، پایداری، صفات مورفولوژیک