شناسایی و ثبت تعدادی از ارقام انار با استفاده از خصوصیات مورفولویکی

ارقام انار دارای صفات مختلف کمی و کیفی هستند لذا ما از دستورالعمل ملی آزمون های تمایز، یکنواختی و پایداری در انار استفاده می کنیم. جهت داشتن یک اصول مشخص برای ثبت ارقام لازم است ژنوتیپ هایی با صفات مشترک در یک گروه قرار گیرند، تا بتوان ضمن حفظ ارقام مهم و تجاری، از دست رفتن آنها جلوگیری نماییم. این پروژه به منظور ثبت ده رقم تجاری انار در استان های مرکزی، اصفهان، خراسان، یزد، قم و فارس اجرا گردید. ارقام مورد بررسی شامل ملس ترش و آلک ساوه، نادری کاشان، شیشه کپ فردوس، اردستانی مه ولات، خزر بردسکن، بجستانی، ملس یزدی، قجاق قم و رباب نی ریز بودند. از هر رقم 5 درخت انتخاب و طی 2سال کلیه صفات مورفولوژیکی بر اساس دستورالعمل ملی آزمون های تمایز، یکنواختی و پایداری در درخت انار، بررسی و یادداشت برداری گردید. یادداشت برداری ها شامل صفات رویشی درخت، شاخه و برگ ( ‮‭16‬ صفت)، صفات زایشی گل و میوه ( ‮‭26‬ صفت) و صفات دانه و حبه (7 صفت) بودند. داده های حاصل از بررسی ارقام مذکور(صفات) به دو گروه کمی و کیفی دسته بندی شده و هر گروه به صورت جداگانه با استفاده از نرم افزارهای ‭SAS ‬و ‭Mini Tab ‬مورد تجزیه آماری قرار گرفت و صفات متمایز کننده، جداگانه مشخص وگروه بندی ارقام انجام شد. نتایج نشان داد که تنوع بسیار بالایی در صفات مختلف ارقام انار وجود دارد و ارقام مورد بررسی دارای صفات متمایز کننده هستندکه هرکدام ویژگی های خاص خود را دارد. در صفات کمی ضمن مقایسه ارقام به صورت گروهی با یکدیگر، مقایسه به صورت ماتریس برای تمام صفات، در همه ارقام انجام شد که در بین برخی از صفات کمی، تمایزی کاملا مشخص در بین ارقام بدست آمد، مثلا ارقام ملس دارای بزرگترین اندازه میوه و دانه نسبت به سایر ارقام بودند. در تمام صفات کیفی نیز، 3 گروه اصلی بدست آمد که در این تقسیم بندی ارقام ملس ساوه و آلک از استان مرکزی و رباب از استان فارس در یک گروه، ارقام شیشه کپ، بجستانی، اردستانی و خزر، از استان خراسان در گروه دیگر و ارقام نادری از استان اصفهان، ملس یزدی و قجاق قم در گروه دیگر قرار گرفتند، مثلا ارقام ملس ساوه و ملس یزدی به ترتیب دیررس و زودرس ترین ارقام هستند، که این موضوع می تواند در کشت ارقام در نقاط مختلف مورد توجه قرار گیرد.