تعیین وضعیت آلودگی رودخانه بابلرود از نظر آلودگی سموم و کود شیمیایی

رودخانه بابلرود یکی از رودخانه های مهم زیست محیطی در استان مازندران محسوب میگردد که در مرکز استان واقع گردیده است. پروژه "تعیین وضعیت آلودگی رودخانه بابلرود از نظر آلودگی سموم و کود شیمیایی" بمدت پنج ماه ( ‮‭136/11/15‬ تا ‮‭1387/11/15‬) بمنظور شناخت بیشتر و بهتر از وضعیت آلاینده های سموم کشاورزی اعم از سموم ارگانوکلره، ارگانوفسفره و شاخصه های حاصلخیز کننده (کودهای شیمیایی) منشعب از نشتابها و پسابهای زمینهای شالیزاری و باغات اطراف رودخانه بابلرود در سه ایستگاه اصلی واقع در سرشاخه شرقی (بابلکنار- پل روستای چهره، ایستگاه 1)، پل محمدحسن خان بابل (ایستگاه 2)، مصب رودخانه (بابلسر، ایستگاه 3 ) و همچنین ایستگاههای فرعی 1 و2 واقع در بالا و پایین دست ایستگاه بابلکنار، ایستگاه 3 فرعی بعد از پل محمد حسن خان بابل (امیرکلا-کردکلا)، ایستگاه 4 فرعی (خروجی نشتاب شالیزاریهای منطقه رود بست قبل از پل قدیمی بابلسر) ایستگاه 5 فرعی واقع بین پل قدیمی و پل فلزی بابلسر که در چهار دوره متوالی نمونه برداری آب جهت تعیین برخی از سموم کلره، فسفره و شاخص های کود شیمیایی و در ادامه دو دوره نمونه برداری رسوب به همراه یک دوره نمونه برداری از ماهیان رودخانه از 3 ایستگاه اصلی مورد بررسی قرار گرفت. تعیین پارامترهای شاخص کود شیمیایی با روش استاندارد متد ‭(ASTM) ‬و با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر صورت گرفته است. آلایندههای سموم کشاورزی کلره (آب، رسوب و ماهی) و فسفره با استفاده از روش ‮‭508 , US-EPA ‬و ‭AOAC ‬با دتکتورهای ‭ECD ‬و ‭TSD ‬توسط دستگاه گاز کروماتوگراف ‭(GC) ‬مورد اندازه گیری قرار گرفت. حداکثر مقدار از سم ارگانوکلره اندازه گیری شده به ترتیب مربوط به سم آلدرین (دوره 1)، هپتا کلر (دوره 3)، لیندین، هپتاکلر اپوکساید و ‭DDE (‬دوره 1)، ‭- BHC (‬دوره های3 و 4)، ‭ - BHC ‬و اندرین (دوره 2)، ‭- BHC (‬دوره 1)، ‭DDT (‬دوره 3) و دیلدرین (دوره 4) در حد ‮‭6/02‬ ، ‮‭11‬/،‮‭85 2‬/،‮‭51 0‬/،‮‭50 0‬/،‮‭46 0‬/،‮‭35 0‬/،‮‭23 0‬/،‮‭22 0‬/،‮‭0/19 0‬ و ‮‭0/16‬ میکروگرم بر لیتر درنوسان بوده است. حداکثر مقدار از میان چهار سم فسفره اندازه گیری شده به ترتیب مربوط به سم آزینفوس متیل (دوره 3 ایستگاه 3)، دیازینون و کلرپیریفوس (دوره 1 ایستگاه 1) و مالاتیون ( دوره 2- ایستگاه 2) در حد ‮‭56‬/،‮‭36 2‬/،‮‭0/46 1‬و ‮‭0/44‬ میکروگرم بر لیتر در نوسان بوده است. حداکثر مقدار از میان سه شاخص کود شیمیایی اندازه گیری شده به ترتیب مربوط به ازت کل (دوره 2 ایستگاه 5 فرعی)، فسفر کل و ارتوفسفات (دوره 4 ایستگاه 5 فرعی) و فسفرآلی (دوره 3 ایستگاه 4 فرعی) در حد ‮‭5990‬ ، ،‮‭1220 1290‬ و ‮‭336‬ میکروگرم بر لیتر در نوسان بوده است. حداکثر غلظت اندازه گیری شده سم کلره در رسوبات به ترتیب مربوط به سم لیندین (دوره 2- ایستگاه2)، ‭- BHC (‬دوره 1- ایستگاه 3)، آلفا-اندوسولفان (دوره 1- ایستگاه 2)، اندرین و هپتاکلراپوکساید (دوره 2- ایستگاه 2) و ‭DDE (‬دوره 2- ایستگاه 1) در حد ،‮‭99‬ ،‮‭54‬ ،‮‭19 29‬ و ‮‭19‬ میلیگرم برکیلوگرم در نوسان بوده است.حداکثر غلظت اندازه گیری شده سم کلره در ماهی رودخانه به ترتیب مربوط به سم اندوسولفان سولفات، لیندین، اندرین، ‭- BHC ‬و ‭DDE ‬در حد ،‮‭32‬ ،‮‭29‬ ،‮‭25 27‬ و ‮‭21‬ میلیگرم برکیلوگرم در نوسان بوده است. ----------------------------------------------------------- واژه های کلیدی : سموم کشاورزی کلره، فسفره، آلاینده های زیست محیطی، ماهی رودخانه و رسوبات