بررسی وضعیت پرورش تلیسه از پایان دوره شیرگیری تا زمان باروری و زایش در گاوداری های صنعتی استان اصفهان

این پژوهش به منظور بررسی وضعیت مدیریت تغذیه و پرورش تلیسه های جایگزین در واحدهای صنعتی پرورش گاو شیری استان اصفهان انجام شد ابتدا آمار گاوداریهای صنعتی فعال و دارای پروانه بهره برداری از طریق سازمان جهاد کشاروزی استان اخذ گردید. از بین تعداد ‮‭477‬ واحد پس از مرتب کردن و مشخص شدن فراوانی و توزیع تعدادواحدها از نظر ظرفیت گاو مادر به پنج طبقه تقسیم شدند. واحدهای ‮‭20‬ تا ،‮‭51 50‬ تا ،‮‭101 100‬تا ،‮‭151 150‬ تا ‮‭300‬ و ‮‭301‬راس به بالا. با استفاده از روش نمونه گیری طبقه بندی شده تصادفی به روش انتساب متناسب اقدام به انتخاب ‮‭15-20‬ درصد از واحدها گردید(جمعا ‮‭93‬ واحد). از طریق پرسشنامه داده برداری مستقیم هر دو ماه یکباروضعیت مدیریت تغذیه و پرورش و نیز فراسنجه های مرتبط با چگونگی رشد و تولید مثل تلیسه مانند وزن بدن، ارتفاع از ناحیه جدوگاه، نمره وضعیت بدنی، سن هنگام تلقیح، قد هنگام تلقیح، تعداد تلقیح منجر به آبستنی و نمره وضعیت بدنی هنگام تلقیح داده برداری شد. برای تعیین میزان مواد مغذی دریافتی و برآورد احتیاجات غذایی دامهای مورد مطالعه در مقاطع سنی ،3 ،6 ،‮‭15 9‬ ، ،‮‭18‬ ،‮‭24 21‬ ماهگی از جداول تغذیه ای ‭(NRC‬‮‭2001‬) استفاده شد. سپس میانگینهای بدست آمده برای مواد مغذی بامقادیری تخمین زده شد. توسط ‭(NRC‬‮‭2001‬) برای نژاد هلشتاین بوسیله آزمون ‭(t-test) ‬جفت شده مقایسه شد. نتایج نشان داد تلیسه های مورد مطالعه در تمامی طبقات و گروه های سنی به لحاظ دریافت ماده خشک، انرژی قابل متابولیسم تقریبا مشکلی نداشته اما تامین دیواره سلولی، دیواره سلولی بدون همی سلولز، عناصر معدنی مانند کلسیم، فسفر، پتاسیم، سدیم و کلر از طریق جیره های مصرفی بیش از نیاز آنها بود(5‭%> P). ‬از نظر تامین پروتیین خام و گوگرد مصرفی نیز اختلاف بین مقادیر مصرف شده و مورد نیاز در تمام گروههای سنی و طبقات منفی بود. همچنین میانگین کل سن منجر به آبستنی، سن هنگام زایش، وزن هنگام تلقیح، وزن هنگام زایش به ترتیب ‮‭10 2/4‬/،‮‭25/20 2/28 16‬ ماه، ‮‭367 53‬ و ‮‭583 44‬ کیلوگرم و قد هنگام تلقیح‮‭124/20 4/85‬ سانتی متر بود که با شاخصهای پیشنهادی برای نژاد هلشتاین به لحاظ وزن هنگام تلقیح و وزن هنگام زایش اختلاف معنی داری مشاهده نشد.اما به لحاظ سطوح مدیریتی طبقات او ل،دو م،سوم برای شاخص های تولید مثلی و تغذیه ای فاصله زیادی با استانداردها از خود نشان دادند. واژه های کلیدی: تلیسه، انرژی قابل متابولیسم، پروتیین خام، مدیریت تغذیه، اصفهان، گاوداری صنعتی