ارزیابی ژنوتیپ های جو در آزمایش های بین المللی مشاهده ای و مقایسه عملکرد منطقه معتدل و گرم

برای انتخاب و معرفی ارقام جو پر محصول وسازگار جهت مناطق معتدل و گرم کشور، علاوه بر بررسیهایی که بر روی لاینها و ارقام داخلی صورت می گیرد از ارقام خارجی که دارای صفت مطلوب (عملکرد بالا ، مقاومت به بیماریها ، کیفیت بالا و سازگاری با مناطق مورد نظر ) باشند استفاده می گردد . این مطالعه دارای چهار آزمایش جداگانه دریافتی از ایکاردا بود : آزمایشات مقایسه عملکرد تکراردار ‭International Barley Yield Trial High Input Conditions (IBYT-HI) ‬و‭(GBYT: Global Barley Yield Trial) ‬که به ترتیب شامل ‮‭25‬ و ‮‭30‬ لاین و رقم جو در دو تکرار در قالب طرح آلفا لاتیس کشت گردید دو آزمایش دیگر‭(IBON-HI) International BarleyObservation Nursery High Input Conditions ‬و‭(GBON: Global Barley Observation Nursery) ‬به ترتیب با ‮‭106‬ و‮‭292‬ لاین و رقم به صورت مشاهده ای در ایستگاه های کرج، بیرجند وزابل مورد مطالعه قرار گرفت. تجزیه واریانس ساده عملکرد دانه در آزمایش‭(GBYT: Global Barley Yield Trial) ‬در کرج، بیرجند و زابل نشان داد که بین ژنوتیپ ها اختلاف معنی دار وجود دارد ولی هیچ یک نسبت به شاهد برتری نداشتند. نتایج مربوط به میانگین رتبه ‭(R) ‬و انحراف معیار رتبه ارقام ‭(SDR) ‬در کلیه محیطها نشان داد که ژنوتیپهای شماره ‮‭19‬ ، 1 و ‮‭11‬ با میانگین عملکرد دانه ‮‭7/317‬ و‮‭7/215‬ و ‮‭6/ 843‬ و میانگین رتبه ‮‭00 2/67‬،/3 و‮‭6/33‬ و انحراف معیار رتبه ‮‭73 0/58‬،/ 1 و‮‭0/ 58‬ به عنوان پایدارترین لاینها در این روش در منطقه معتدل می باشند. تجزیه واریانس ساده عملکرد دانه در آزمایش‭(IBYT-HI) ‬در کرج نشان داد که بین ژنوتیپ ها اختلاف معنی دار وجود دارد ولی هیچ یک نسبت به شاهد برتری نداشتند اگرچه ژنوتیپ های شماره ‮‭24‬ ، ‮‭16‬ و 5 با عملکرد دانه ‮‭8/632‬ و‮‭8/104‬ و ‮‭7/ 847‬ دارای بیشترین عملکرد بین ژنوتیپ ها بودند و با عملکرد شاهد که معادل ‮‭8/236‬ کیلو گرم در هکتار بود اختلاف معنی دار نداشتند. در آزمایشات مشاهده ای در مجموع با توجه به تیپ و ارتفاع بوته ، زودرسی ، مقاومت به بیماری ، مقاومت به خوابیدگی و عملکرد دانه از ‮‭398‬ ژنوتیپ مورد بررسی تعداد ‮‭87‬ ژنوتیپ انتخاب شدند که برای ادامه بررسی در آزمایش های مقدماتی جو منطقه معتدل سال بعد هدایت شدند . واژه های کلیدی : ارقام و لاینهای جو ، مقایسه عملکرد ، آزمایش مشاهده ای بین المللی