بررسی توانایی گیاه سالیکورنیا برای پاکسازی محیط زیست از آلودگی های نفتی

آلودگی نفتی و شوری سبب از بین رفتن پوشش و تنوع گیاهی و جانوری خاک می شود. با توجه به اثبات نقش گیاهان در پالایش خاک های آلوده به مواد نفتی ونمک ، آزمایشی به منظور بررسی پتانسیل گیاه پالایی سالیکورنیا، جهت کشت در اراضی آلوده به نفت ونمک ، در سال های ‮‭1390-1388‬ در پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران واقع در کرج انجام شد. گیاه مورد نظر از پارک جنگلی نایبند، عسلویه بوشهر، جمع آوری و در گلدان های متوسط پلاستیکی با خاکی با بافت سندی لومی‭(SL) ‬کشت گردید. آزمایش بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار انجام شد. 6 سطح آلودگی نفتی شامل ،‮‭4 0‬/،‮‭8 0‬/،‮‭4/6 0‬،‮‭2/1‬ و ‮‭5/3‬ درصد وزنی خاک و 4 سطح نمک کلرید سدیم شامل 0،‮‭200‬،‮‭400‬و ‮‭600‬ میلی مولار بود. نتایج گازکروماتوگرافی‭(GC)‬، جذب و تجمع ،‮‭15 14‬ و ‮‭14‬ترکیب از ‮‭16‬ ترکیب هیدروکربن های آروماتیک حلقوی به ترتیب در اندام هوایی، ریشه و خاک نشان داد. همچنین نتایج حاکی از تاثیر معنی دار ( سطح 1درصد) نفت و نمک و اثر متقابل آندو بر مقدار کمی جذب ترکیبات بود. افزایش نمک بر مقدار جذب تعدادی از ترکیبات اثر معنی داری داشته بود. بنزو (جی،اچ،آی) پریلن و بنزو (بی) فلورانتن به ترتیب به مقدار ‮‭5442/85‬ و‮‭4568/066‬ میکروگرم در کیلوگرم وزن خشک در اندام هوایی، پنانترن و دی بنزو (ای،اچ) آنتراسن به ترتیب به مقدار ‮‭73714/7‬ و ‮‭19422/17‬ میکروگرم در کیلوگرم وزن خشک و بنزو (جی،اچ،آی) پریلن به مقدار ‮‭939/59‬ میکرو گرم در کیلوگرم وزن خشک به عنوان بیشترین ترکیبات سمی تجمع یافته شناسایی شدند. صفات وزن تر و خشک بخش هوایی و ریشه، ارتفاع بخش هوایی و ریشه، میزان سدیم و پتاسیم بخش هوایی و ریشه، میزان انتقال سدیم به بخش هوایی و پروتیین اندازهصگیری شد. بهترین رشد گیاه در غلظت ‮‭1/6‬ درصد نفت با ‮‭200‬ میلی مولار کلرید سدیم انجام گرفت. با افزایش غلظت نفت رشد بخش هوایی بیشتر از ریشه تحت تاثیر قرار گرفت. میزان پروتیین با افزایش غلظت نفت کاهش یافت. نتایج آزمایش نشان داد گیاه سالیکورنیا میصتواند به عنوان مخزن زیستی ‭(Bioaccumulator)‬، کاندیدی توانا جهت استفاده بهینه از اراضی نامساعد آلوده به نفت کشور بکار گرفته شود. کلید واژه: ، شوری، نفت خام، آلودگی محیط زیست، سالیکورنیا، گیاه پالایی