شناسایی منابع مقاومت در ژرم پلاسم آفتابگردان نسبت به بیماری زنگ، Puccinia helianthi در مرحل گیاهچه ای
صاحب اثر: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
نوع محتوی: طرح پژوهشی
زبان: فارسی
استان موضوع گزارش: البرز
شهر موضوع گزارش: کرج
شناسه ملی سند علمی: R-1056346
تاریخ درج در سایت: 27 بهمن 1397
دسته بندی علمی: علوم کشاورزی
مشاهده: 245
تعداد صفحات: 110
سال انتشار: 1392
نسخه کامل طرح پژوهشی منتشر نشده است و در دسترس نیست.
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
چکیده طرح پژوهشی:
گیاه آفتابگردان همه ساله تحت تاثیر عوامل زنده و غیر زنده قرار گرفته و متحمل خسارات هنگفتی می شود. زنگ آفتابگردان یکی از عوامل زنده ای به شمار می آید که در کشور حایز اهمیت بالایی است. دستیابی به منابع مقاوم بهترین راه برای توسع این گیاه روغنی در مناطق پر خطر می باشد. در تابستان سال 1391 تعداد 15 نمونه برگ آفتابگردان آلوده به زنگ از استان سمنان منطقه کالپوش جمع آوری شده و به آزمایشگاه بیماری شناسی بخش تحقیقات دانه های روغنی در کرج ارسال شدند. در مجموع با توجه به بیماریزایی و محدودیت فضای گلخانه 9 جدایه )نمون بر آلوده به زنگ( برای مطالعات بعدی در نظر گرفته شدند. نمونه های بیماری ابتدا جهت احیا و تکثیر بر روی رقم رکورد با کاربرد روش مالشی و گوش پاک کن مایه زنی شدند. سپس با روش تک پوستول کردن، خالص سازی صورت گرفت. جدایه های نماینده پس از تولید انبوه در اتاقک های مجزای گلخانه بر روی سری 12 تایی ارقام افتراقی مایه زنی گردیدند تا از نظر تغییرات فیزیولوژیک و بیماریزایی تفکیک و شناسایی شوند. لاین های رکورد803، ،335-P-386،HA-R1 ،HA-R4 ، HA نسبت به جدایه های کالپوش از خود علایم بیماری را نشان داده و در گروه حساس قرار میگیرند. همچنین لاین های 29-RHA-265،QHP1 ، RHA-266،MC در گروه مقاوم قرار گرفتند. تمامی لاین های افتراقی جز در یک مورد نسبت به جدایه های بررسی شده علایم یکسانی از خود نشان دادند . لاین265-RHA درآلوده سازی توسط 10 جدایه کالپوش نسبت به 5 جدایه از خود حساسیت نشان داده و نسبت به 4 جدایه از خود مقاومت نشان داده. بنابراین با توجه به اختلافات فیریولوژیک احتمال میرود 2 جدایه در منطقه کالپوش وجود دارد که با نژاد 302 معرفی شده پیشین متفاوت است. همچنین در آزمایشات دیگری جدایه های نمایند مناطق گلیداغ از استان گلستان و خوی از استان آذربایجان غربی به ترتیب با شماره نژادهای 302 و 300 شناخته شده که به مدت چند سال در آزمایشات ارزیابی مقاومت در شرایط گلخانه استفاده می شدند روی لاین های 12 تایی مایه زنی شدند. نتایج واکنش ها حاکی از آن بود که لاینهای رکورد ، 1-P-386 ، HA-R1 ، 1-803 ، HAR-274 ، HAR-265 ، HAR-5 ، HA-335 ، QHP و HA-R4 نسبت به جدایه گلستان( گلیداغ) از خود علایم بیماری نشان داده و در گروه حساس قرار می گیرند. هم چنین 266-RHA و 29-MC نسبت به جدایه گلستان از خود مقاومت نشان داده و در گروه مقاوم قرار می گیرند. همین طور لاینهای رکورد ، 335-P-386 ، HA-R1 ، 1-803 ، RHA-274 ، RH-265 ، RHA-5 ، HA نسبت به جدایه آذربایجان غربی( خوی) از خود علایم بیماری نشان داده و در گروه حساس قرار می گیرند و لاینهای 266-QHP-1 ، HAR-4 ، HAR و 29-Mc از خود مقاومت نشان داده و در گروه مقاوم قرار می گیرند. با توجه به تشابهات بیماریزایی روی لاینهای افتراقی مشترک ، نژادهای 336 و 334 به ترتیب برای مناطق گلیداغ (گلستان) و خوی ( آذربایجان غربی) معرفی می شوند. در آزمایشات ارزیابی مقاومت به نژاد 336 یا گلیداغ که قبلا با شمار 302 شناسایی شده بود تعداد 22 لاین نر عقیم و رستورر آفتابگردان در مرحل 4 برگی و شرایط گلخانه تست شدند و 5 لاین نر عقیم و 6 لاین رستورر از این میان در مقابل این نژاد بیماری مقاومت داشتند. تمامی 50 لاین موتانت آفتابگردان نیز به هر دو نژاد شناسایی شده حساسیت کامل نشان دادند. همچنین از میان 50 لاین اینبرد دریافتی از فرانسه تحت شرایط گلخانه در مقابل نژاد زنگ شماره 334 یا همان جدایه منطقه خوی و 25 لاین از این 50 لاین نیز انتخاب شده و در مقابل نژاد زنگ شماره 336 یا همان جدایه منطقه گلیداغ تحت شرایط گلخانه مورد ارزیابی قرار گرفتند. از 50 لاین موجود که با نژاد زنگ شماره 334 یا همان جدایه منطقه خوی مایه زنی شدند24، لاین در گروه لاین های حساس، که عبارتند از لاین های MO6، C135، C142، C138، LR18b، LR59، C64، C146، C94، LR32، LR35، C123، LR46، LR29، LR34، C43، C41a، LR1، C82، C71، C46a، LR19، C122 و 12 ،C39 لاین در گروه لاین های نیمه حساس، که عبارتند از لاین های C41، LR28، C81، C134a، C144، C130b، C128، LR62، 90-R1، 79-R1، 60-R3 و 13-78 ،R1 لاین در گروه لاین های مقاوم، که عبارتند از لاین های C76، C54، C111، C148، C93، RHA-266، LR44، C107b، ،101 C137، 88-R1، 60-R2 و 90-R3 و فقط لاین LR5 به عنوان لاین مصون و فاقد هر گونه جوش و لکه ای ؛ در شرایط گلخانه(کنترل شده)، شناسایی و معرفی شدند. و همچنین از 25 لاین انتخاب شده به دلیل کمبود بذر، که با نژاد زنگ شماره 336 یا همان جدایه منطقه گلیداغ مایه زنی شدند، 13 لاین در گروه لاین های حساس، که عبارتند از لاین های MO6، C142، LR18b، LR59، C64، C94، C123، LR46، LR29، C43، C46a، 78-R1 و 5 ،47R3 لاین به عنوان لاین های نیمه حساس، که عبارتند از لاین های C41، LR28، C134a، LR19 و5-88 ، R1 لاین در گروه لاین های مقاوم، که عبارتند از لاین های C76، C111، C107b، 60-R3 و 60-R2 و دو لاین LR5 و C137 به عنوان لاین های مصون و فاقد جوش ؛ در شرایط گلخانه(کنترل شده)، شناسایی و معرفی شدند. واژه های کلیدی: زنگ آفتابگردان، نژادهای فیزیولوژیک، مقاومت ژرم پلاسم.
نویسندگان