کنترل بیولوژیک شته ها در گل خانه های خیار با استفاده از فرآورده های بیولوژیک ‭Aphipar ‬و ‭Ervipar‬

شته ها از آفات مهم محصولات گلخانه ای به شمار می روند و در صورت عدم کنترل خسارت قابل ملاحظه ای به این محصولات وارد می کنند. در این تحقیق امکان کنترل بیولوژیک شته های خیار در گلخانه با استفاده از زنبورهای پارازیتویید مورد بررسی قرار گرفت. زنبورها از شرکت بذر الوند نماینده شرکت کوپرت هلند در ایران تهیه شدند. با توجه به این که اغلب جمعیت شته مربوط به ‭Aphis gossypii (Glover) ‬بود به توصیه شرکت تولید کننده از زنبور پارازیتویید‭Viereck Aphidius colemani ‬با نام تجاری ‭Aphipar ‬ض استفاده شد، و ‭Ervipar‬ض مورد استفاده قرار نگرفت. آزمایش ها در گلخانه های کشاورزان منطقه پیشوا و ورامین انجام شد. پس از کنترل کیفی از نظر درصد خروج زنبور از شته های مومیایی و طول عمر، رهاسازی در نقاطی از گلخانه که آلودگی بوته ها به شته شروع شده بود (کانون های آلودگی)، بر اساس توصیه شرکت تولید کننده انجام شد. قبل از رهاسازی زنبورهای پارازیتویید و ‮‭10‬ روز پس از رهاسازی، تعداد شته های زنده و مومیایی شده در ‮‭20‬ نقطه آلوده گلخانه روی برگ های ‮‭20‬ بوته خیار شمارش شد و با مقایسه آماری داده ها به روش ‭Paired T-test ‬نسبت به تعیین کارایی زنبورهای پارازیتویید رهاسازی شده اقدام گردید. همچنین برای تعیین درصد آلودگی بوته ها به شته ها و درصد پارازیتیسم، تعداد ‮‭50‬ بوته خیار در فواصل حدود ‮‭10‬ متر بطور تصادفی مورد بازدید قرار گرفت. با توجه به نتایج این تحقیق، زنبورهای پارازیتویید رهاسازی شده از فرآورده ‭Aphipar ‬ض درصد قابل توجهی از شته ها را پارازیته کرد، بطوری که در سال ،‮‭10 1390‬ روز پس از آخرین رهاسازی، بیش از ‮‭93/2‬ درصد جمعیت شته ها پارازیته بودند. همچنین کاهش معنی دار جمعیت شته های خیار پس از رهاسازی زنبورهای پارازیتویید، کارایی قابل قبول این گروه از دشمنان طبیعی در کنترل بیولوژیک شته های محصولات گلخانه ای را نشان داد. واژه های کلیدی: گلخانه، خیار، شته سبز جالیز، ‭Aphipar ‬ض ، پارازیتویید، کارایی.