تنوع ژنتیکی جدایه های ایرانی ویروس زردی شته زاد کدوییان

ویروس زردی شته زاد کدوییان ‭(Cucurbit aphid-borne yellows virus‬، ‭CABYV) ‬یکی از ویروس های ایجاد کننده نشانه های زردی در کدوییان و از اع ضای جنس پولروویروس ‭(Polerovirus) ‬در تیره لوتی ووی ری ده ‭(Luteoviridae) ‬می باشد. در این تحقیق (طی سال های ‮‭138-86‬ )، نمونه های ب رگ ک دو( 1 نمونه) و خربزه ( ‮‭66‬ نمونه) با نشانه های زردی، تردی و شکنندگی برگ ها شبیه به آلودگی به ویروس زردی شته زاد کدوییان ‭(CABYV) ‬از مناطق عمده کشت خ ربزه و ک دو در شش استان کش ور (خ راسان رضوی، سمنان، ته ران، زنجان، آذربایجان ش رقی و اصفهان) جمع آوری و با استفاده از آزمون س رولوژیکی الایزا ‭(DAS-ELISA) ‬مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج بدست آمده نشانگر آلودگی حدود 6 درصد نمونه های جمع آوری شده به ویروس زردی شته زاد کدوییان و انتشار آن در تمام مناطق نمونه برداری بود. آلودگی نمونه های خربزه و کدو به ویروس زردی شته زاد کدوییان به ترتیب برابر با 6 و ‮‭53‬ درصد بود. بیشترین و کمترین میزان آلودگی در نمونه های جمع آوری شده از استان های خراسان (‮‭68‬ ) و زنجان (3 ) مشاهده گردید.آل ودگ ی تعدادی از نم ون ه های ( ‮‭120‬ نمونه) دارای واکن ش مثبت در آزم ون س رولوژیکی الایزا ‭(DAS-ELISA) ‬به ویروس زردی شته زاد کدوییان از طریق انجام واکن ش زنجی ره ای پلی م راز به طری ق ه نسخ ه ب رداری وارون ه ‭(RT-PCR) ‬و با اس ت فاده از یک جفت آغ ازگ ر اخت صاصی ب رای ناحیه ای از ژن پروتیین پ وششی ‭(coat protein‬، ‭CP) ‬جدایه فرانسوی ‭(CABYV-N) ‬تایید گردید. پس از ازدیاد ق طع ه ای به اندازه تقریبی 8 جفت باز و خالص سازی قطعه ازدیادی، توالی ناحیه ای از ژن پروتیین پوششی شش جدایه ایرانی ‭(CABYV) ‬از شش استان مختلف تعیین گردید. توالی جدایه های ایرانی با یکدیگر و هم چنین با ‮‭26‬ توالی جدایه خارجی قابل دسترس در بانک ژن مقایسه گردید. مقایسه توالی نوکلیوتیدی قسمتی از ژن پروتیین پوششی جدایه های ایرانی ویروس زردی شته زاد کدوییان با جدایه فرانسوی ‭(CABYV-N) ‬نشانگر ‮‭96‬ تا ‮‭99‬ درصد شباهت با یکدیگر بود. درخت تبار زایی ترسیم شده بر اساس توالی نوکلیوتیدی ناحیه ‭CP ‬نشانگر تفکیک تمام جدایه های ویروس زردی شته زاد کدوییان قابل دسترس در بانک ژن به دو گروه ‭(I) ‬و ‭(II) ‬بود. جدایه های متعلق به گروه ‭(I) ‬در دو زیر گروه ‭(Ia) ‬و ‭(Ib) ‬قرار گرفتند. جدایه های خراسان رضوی (1‭-IR)‬، اصفهان (2‭-IR)‬، زنجان (5‭-IR) ‬و آذربایجان شرقی (6‭-IR) ‬به همراه جدایه های آسیایی(چین) ویروس زردی شته زاد کدوییان در زیر گروه ‭(Ib) ‬و جدایه های سمنان (4‭-IR) ‬وتهران (3‭-IR) ‬به همراه ج دایه هایی از اروپا (ایتالیا، فرانسه و اسپانیا) و آفریقا (تونس) در زیر گروه ‭(Ia) ‬قرار گرفتند. هیچ کدام از جدایه های ایرانی در گروه ‭(II) ‬قرار نگرفتند. نتایج فوق، احتمال حضور دو جمعیت مستقل ‭(Independent) ‬از ویروس زردی شته زاد کدوییان در مناطق نم ون ه ب رداری را م طرح می نماید. واژه های کلیدی ویروس زردی شته زاد کدوییان، واکنش زنجیره ای پلیمراز و تعیین توالی