بررسی فراوانی، پراکنش و تنوع پلانکتون های گیاهی، جانوری و ایکتیوپلانکتون ها در محدوده آب های ایرانی دریای عمان

بررسی تنوع و تراکم پلانکتون گیاهی ، جانوری و ایکتیو پلانکتون در محدوده آبهای ایرانی دریا ی عمان در دو فصل پیش مونسون و پس مونسون طی سال های ‮‭1386‬ و ‮‭1388‬ از ساحل به دریا ، از سطح و عمق با استفاده از شناور صیادی-تحقیقاتی فردوس 1 انجام شد. در این مطا لعه پلانکتون گیاهی با 6 شاخه‮‭204‬، گونه که شامل ‮‭89‬ گونه از باسیلاریوفیسه ‮‭105‬، گونه از دینوفیسه، 6 گونه از سیانوفیسه و 2 گونه از دیکتیوکوفیسه ، 1جنس ازاوگلنا فیسه و 1 جنس هم از سیلیکوفلاژله ها ،با پراکنش و تراکم متفاوت ثبت گردید. تراکم در اکثر ترانسکت ها از ساحل به دریا کاهش داشته و حداکثر تراکم در لایه سطحی به دست آمد. بین ترانسکت ها اختلاف معنی دار آماری مشاهده گردید‮‭05.0‬‭> P)). ‬درپیش مونسون دینوفیسه غالب ودر پس مونسون باسیلاریو فیسه تراکم بالاتری نشان دادند. از جنسهای مهم دیاتومه ‭ Rhizosolenia‬، ‭Chaetoceros‬، ‭Pleurosigma‬، ‭Coscinodiscus‬، ‭Gyrosigma‬، ‭Nitzscha‬، ‭Navicula ‬،‭Leptocylindrus ‬و از دینو فسیه ‭Scrippsiella‬، ‭Pyrophacus‬، ‭Gymnodinium‬، ‭Prorocentrum ‬، ‭Cochlodinium‬، ‭Noctiluca ‬رامی توان نام برد.تراکم پلانکتون گیاهی درپس مونسون بالاتر از پیش مونسون بدست آمد. تراکم زی شناورگیاهی درسال ‮‭1388‬بالاتر از سال ‮‭1386‬ بود. بالاترین تراکم ‭ Cochlodinium polykrikoides ‬در پیش مونسون ‮‭1388‬گزارش گردید . در این مطالعه 8 شاخه، 8 رده، ‮‭15‬ راسته، ‮‭35‬ خانواده و ‮‭78‬ جنس از گروههای پلانکتونهای جانوری شناسایی گردید. در پیش مونسون ‮‭1386‬ کوپه پودا به همراه مراحل ناپلی ‮‭05‬/%،‮‭78‬ مژه داران ‮‭25‬/%7 ، سارکوماستیگوفورا‮‭77‬/%3 و نیمه طنابداران با ‮‭89‬/%5 گروههای غالب بودند. درپس مونسون ‮‭86‬ کوپه پودا با ‮‭33‬/%،‮‭80‬ مژه داران با ‮‭37‬/%6 و نیمه طنابداران با‮‭21‬/%4 به ترتیب فراوانی قرار داشتند. درسال ،‮‭1388‬ در پیش مونسون کوپه پودا با %،‮‭81‬ مژه داران با %،9 سارکوماستیگوفورا با %4 و نیمه طنابداران با %2 و در پس مونسون ‮‭88‬ کوپه پودا با %،‮‭68‬ مژه داران با %،‮‭20‬ سارکوماستیگوفورا با %4 و نیمه طنابداران با %3 از گروههای غالب بودند.کوپه پودا فراوانترین گروه از پلانکتون جانوری شامل راسته های ‭Cyclopoida ‬، ‭Calanoida ‬، ‭ Poecilostomatoids ‬و ‭Harpacticoida ‬بود. نتایج آماری حاکی از اختلاف بین ترانسکت ها و همچنین دو لایه مورد مطالعه برای پلانکتون جانوری می باشد(‮‭05.0‬‭> P ). ‬در مجموع دو سال بررسی ‮‭31‬ خانواده ایکتیوپلانکتون با تراکم و گسترش متفاوت ثبت گردید . بطوریکه در پیش مونسون ‮‭1386‬ تعداد 8 خانواده که خانواده ‭Scanidae ‬بالاترین تراکم را داشت ودر پس مونسون ‮‭1386‬ ، تعداد 6 خانوده شناسایی شد. خانواده ‭Clupeidae‬، ‭Gobiidae ‬و ‭Cynoglossidae ‬به ترتیب فراوانی قرار داشتند.درپیش مونسون ‮‭1388‬ تعداد 8 خانواده که ‭Pomacenteridae ‬تراکم بالاتری نسبت به مابقی خانواده ها داشت و در ردیف بعدی خانواده های ‭Hemiramphidae ‬و ‭Clupeidae ‬قرار داشتند.در پس مونسون ‮‭1388‬ تنوع و تراکم ایکتیو پلانکتونها افزایش نشان داد بطوریکه تعدا ‮‭24‬ خانواده رویت شد.خانواده ‭Myctophidae ‬در اکثر ایستگاهها دیده شد و بالاترین درصد فراوانی به این خانواده تعلق دارد، از سایر خانواده ها میتوان به خانواده های ‭Synodontidae‬، ‭Engraulididae ‬، و ‭Leiognathidae ‬اشاره نمود.بین دوفصل ازلحاظ تنوع و تراکم پلانکتون گیاهی،جانوری و ایکتیو پلانکتون اختلاف معنی داری دیده شد . آنالیز ‭ANOSIM ‬این اختلاف را بخوبی نشان داد ‮‭265.0‬‭=R)). ‬تراکم پلانکتون گیاهی در پس مونسون بیشتر از پیش مونسون ولی تعداد گونه ها در پیش مونسون بیشتر از پس مونسون بدست آمد. مونسون عامل تاثیر گذار در بوجود آمدن این اختلاف بوده و شرایط محیطی متفاوت را ایجاد نموده است، به نظر می رسد که یکی از عوامل عمده در تغییرات شرایط زیست محیطی در دریای عمان، وجود مونسون در منطقه می باشد. کلمات کلیدی: پلانکتون گیاهی، پلانکتون جانوری و ایکتیوپلانکتون ، دریا ی عمان ، ایران