ارزیابی تحمل به خشکی آخر فصل در ارقام و لاین های امیدبخش جو در منطقه معتدل

به منظور تعیین پایداری عملکرد و بررسی اثرات متقابل ژنوتیپ ا محیط تعداد ‮‭20‬ لاین امیدبخش جو در طی سالهای زراعی ‮‭1390-92‬ (به مدت دو سال ) در3 ایستگاه کرج، یزد و بیرجند در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط تنش خشکی آخر فصل و بدون تنش مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب عملکرد تیمارها در شرایط تنش، نشان دهنده اختلاف معنی دار برای محیط، ژنوتیپ و اثر ژنوتیپ ا محیط و در شرایط بدون تنش نشان دهنده اختلاف معنی دار برای اثر سال ا مکان، ژنوتیپ و اثر ژنوتیپ ا مکان و ژنوتیپ ا مکان ا سال بود. مقایسه میانگین عملکرد به روش دانکن نشان داد که لاینهای شماره ،‮‭12‬ ،‮‭11 10‬ و ‮‭13‬ با داشتن عملکرد ‮‭934‬/،‮‭709 5‬/،‮‭5/690 5‬ و ‮‭5/669‬ تن در هکتار در شرایط تنش خشکی و لاینهای ،‮‭14‬ ،‮‭20 3‬ و 4 با عملکرد ‮‭970‬/،‮‭662 8‬/،‮‭8/479 8‬ و ‮‭8/314‬ تن در هکتار در شرایط بدون تنش بیشترین مقدار عملکرد را دارا بودند. با توجه به معنی دار بودن اثر ژنوتیپ ا محیط در تجزیه واریانس مرکب تیمارها در شرایط تنش و در شرایط بدون تنش جهت بررسی دقیق تر اثرات متقابل ژنوتیپ ا محیط و تعیین سازگاری ژنوتیپها از روش های مختلف تجزیه پایداری استفاده شد. با توجه به عملکرد دانه در دو شرایط و معیارهای پایداری مورد استفاده ژنوتیپهای شماره ‮‭12‬(‮‭12‬‭-EBYTMD‬‮‭90‬) و ‮‭10‬(‮‭10‬‭-EBYTMD‬‮‭90‬) بهترین سازگاری را نشان داده و می توانند برای معرفی به برنامه های به زراعی و آزمایشات تحقیقی - تطبیقی پیشنهاد شوند. واژه های کلیدی: جو ، تنش خشکی آخر فصل، پایداری عملکرد، اثر متقابل ژنوتیپ ا محیط و منطقه معتدل