کشت نخود به عنوان گیاه تله جهت کاهش جمعیت کرم غوزه ‭Helicoverpa armigera (Hub.) ‬در پنبه

کرم غوزه پنبه ‭Helicoverpa armigera ‬آفت پلی فاژی است که به جهت استفاده از سموم متعدد در کنترل آفات در مزارع پنبه و نابودی دشمنان طبیعی آفات در این اکوسیستم ، تلفیقی از روش های کنترلی جهت نگه داشتن جمعیت این آفت زیر آستانه اقتصادی خسارت در محصول پنبه توصیه می گردد. در این تحقیق ، گیاه نخودکه از میزبان های کرم غوزه پنبه و پارازیتویید ها و شکارگر های آن است ، به عنوان گیاه تله ، در آزمایشی یک ساله در دو منطقه مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور در اسفند ماه ‮‭90‬ در سطح حدود نیم هکتار در دو منطقه گرگان و کردکوی گیاه نخود کشت شد. با شروع فعالیت کرم غوزه در اردیبهشت نمونه برداری جهت تعیین تراکم آفت در این گیاه آغازشد . در نیمه دوم خرداد ماه زمین کشت نخود دیسک و شخم زده شد و لارو موجود در گیاه نخود و شفیره احتمالی در زیر خاک منهدم گردید. نمونه برداری ازلاروهای آفت در پنبه در 4 نقطه به فواصل حدود 5 ، ‮‭200‬،‮‭100‬ و ‮‭300‬ متر از محل کشت گیاه تله انجام گرفت. نتایج نشان دادکه میانگین تراکم لاروی درهر بوته نخود در دو منطقه گرگان و کردکوی به ترتیب ‮‭0/31‬ و ‮‭0/33‬ بوده است وحداکثر جمعیت لاروی در هر بوته به ترتیب ‮‭0/47‬ و ‮‭0/58‬ بود. تعداد لاروهای منهدم شده دردومنطقه گرگان و کردکوی حدودا ‮‭40000‬ و ‮‭49000‬ تخمین زده شدکه با توجه به پتانسیل تولید مثلی کرم غوزه و افزایش تصاعدی نسل به نسل جمعیت این آفت، انهدام این تعداد کرم غوزه در نسل اول ویا به عبارتی در کانون آلودگی آن دریک منطقه بسیار حایز اهمیت میباشد. میانگین آلودگی کرم غوزه در پنبه در فواصل ،‮‭200 5‬،‮‭100‬ و ‮‭300‬ متر از محل کشت گیاه تله به ترتیب 6/،‮‭15‬ ،‮‭5 11‬ و ‮‭13‬ برابردرگرگان و8/،‮‭7/8 10‬ ، ‮‭8/1‬ و 5 برابردرکردکوی ک متر از میانگین آلودگی نخود به کرم غوزه دراین سال بود . با کشت گیاه تله نخود در مجاورت پنبه و انهدام به موقع آن ، مصرف حشره کش ها علیه کرم غوزه در پنبه به کمتر از یکبار در طول فصل کاهش یافت که این بسیار کمتر از مصرف حشره کش ها علیه کرم غوزه پنبه در سایر مناطق که حداقل به طور میانگین بین ‮‭3-2‬ نوبت بود می باشد. واژه های کلیدی : پنبه، کرم غوزه، گیاه تله ، نخود