مقایسه عملکرد مقدماتی لاین های بین المللی خلر در کشت پاییزه در شرایط دیم

به منظور دستیابی به ارقام پر محصول خلر پاییزه با بیوماس بالا، ‮‭22‬ لاین خلر در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار در ایستگاه های تحقیقاتی سرارود و بروجرد مورد بررسی قرار گرفتند. در این آزمایشات هر کرت شامل 4 خط چهار متری با فاصله خطوط ‮‭25‬ سانتی متر و تراکم کاشت در هر مترمربع برابر ‮‭200‬ دانه بود. در طول دوران رشد و نمو علاوه بر مراقبت های معمول زراعی نظیر وجین علف های هرز و مبارزه با آفات و بیماری ها یادداشت برداری از صفات مهم زراعی در تمام تکرارها صورت گرفت. به منظور محاسبه میزان عملکرد علوفه تر در زمان گلدهی برداشت از 1 خط صورت گرفت و پس از توزین به مدت ‮‭48‬ ساعت آنرا درون آون در دمای ‮‭70‬ درجه سانتی گراد قرار داده تا عملکرد علوفه خشک بدست آید. در ایستگاه تحقیقاتی سرارود نتایج حاکی از آن بود که ژنوتیپ شماره سیزده (‮‭1330‬) با ‮‭785‬کیلوگرم در هکتار بیشترین مقدار عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند. همچنین این ژنوتیپ به ترتیب با ‮‭2180‬ و ‮‭25880‬کیلوگرم در هکتار بیشترین مقدار عملکرد بیولوژیک و عملکرد علوفه تر را دارا بود. در ایستگاه بروجرد ژنوتیپ شماره بیست با ‮‭1395‬ و ‮‭16210‬ کیلوگرم در هکتار بیشترین مقدار عملکرد دانه و عملکرد علوفه تر را در بین لاین های مورد مطالعه به خود اختصاص داد و ژنوتیپ شماره هفده با ‮‭2825‬ کیلوگرم در هکتار بالاترین میزان علوفه خشک را دارا بود. تجزیه واریانس ساده در محیط کرمانشاه نشان داد که ژنوتیپ های مورد مطالعه از نظر صفات عملکرد دانه، عملکرد آفتاب خشک، عملکرد علوفه تر، شاخص برداشت، زمان رسیدگی، وزن صد دانه ، درصد سبز شدن، تعداد شاخه اصلی، تعداد شاخه فرعی، تعداد غلاف در بوته، میزان پروتیین، فیبر، ‭ADF ‬و میزان خاکستر اختلاف معنی داری در سطح %1 و از نظر صفت %‮‭50‬ گلدهی، ارتفاع بوته شاخص برداشت اختلاف معنی داری در سطح %5 را نشان دادند که این نشان دهنده تنوع ژنتیکی بالای ژنوتیپ هاست. در بروجرد نیز از نظر صفات عملکرد دانه، عملکرد علوفه آفتاب خشک، عملکرد علوفه تر، %‮‭50‬ گلدهی و وزن صد دانه اختلاف معنی داری در سطح %1 و از نظر صفت شاخص برداشت و درصد سبز شدن اختلاف معنی داری در سطح %5 را نشان دادند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که ژنوتیپ های مورد مطالعه از نظر صفات عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد علوفه تر، %‮‭50‬ زمان گلدهی، زمان رسیدگی، ارتفاع بوته، وزن صد دانه و درصد سبز شدن اختلاف معنی داری در سطح %1 و از نظر صفت شاخص برداشت اختلاف معنی داری در سطح %5 را نشان دادند. واژه های کلیدی: خلر، عملکرد بیولوژیک، سازگاری