بررسی اثر دماهای یخبندان بر سنین مختلف ژنوتیپ های نخود در شرایط کنترل شده (اطاقک سرما)

به منظور بررسی اثرات دماهای مختلف زیر صفر درجه سانتی گراد بر ژنوتیپ های پیشرفته نخود دیم، این مطالعه طی سال زراعی ‮‭1391-92‬ در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه و تحت شرایط کنترل شده(اطاقک سرما) در قالب آزمایش اسپلیت- اسپلیت پلات با سه تکرار و بر پایه طرح آماری بلوک های کامل تصادفی اجرا گردید. سنین مختلف گیاهچه ای(،‮‭3 1‬ و 6 هفته ای) در کرت های اصلی، دماهای مختلف زیر صفر درجه سانتی گراد( صفر، 5-، ‮‭10‬-، ‮‭15‬- و ‮‭20‬- درجه) در کرت های فرعی و ژنوتیپ های نخود (6 ژنوتیپ امید بخش نخود به همراه یک شاهد حساس به سرما) در کرت های فرعی-فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تاثیر عامل سن گیاهچه بر نسبت مقاومت به سرما‭(FRR) ‬از نظر آماری معنی دار نبود، ولی بیشترین و کمترین تحمل به سرما به ترتیب در سنین 3 و 6 هفتگی مشاهده شد. عامل شدت سرما تاثیر بسیار معنی داری بر تحمل به سرمای ژنوتیپ های آزمایشی داشت و با افزایش شدت سرما از صفر درجه سانتیگراد به سمت ‮‭20‬- درجه سانتیگراد، تحمل سرمای ژنوتیپ ها کاهش یافت. تفاوت بین ژنوتیپ های آزمایشی از نظر نسبت مقاومت به سرما نیز بسیار معنی دار بوده و در مجموع لاین ‮‭24460‬‭.Sel.‬‮‭93‬‭th ‬با نسبت مقاومت به سرمای معادل ‮‭0/89‬ در مقایسه با سایر لاین های آزمایشی، برتری داشته و از تحمل سرمای مطلوب و قابل قبولی برخوردار بود. واژه های کلیدی: نخود، مناطق سردسیر دیم، تحمل سرما، سن گیاهچه