طراحی، ساخت و ارزیابی دستگاه چند منظوره فرآوری پسته

ایران بزرگترین تولیدکننده پسته در جهان می باشد و محققان زیادی بر روی فرآوری پسته در سراسر دنیا مشغول تحقیق می باشند. اکثر کشاورزان پسته کار کشور خرده کار می باشند و اغلب به دلیل توان اقتصادی به ناچار محصول خود را با قیمت پایینی به شرکت های فرآوری که ماشین های فرآوری این محصول را دارند می فروشند که کاهش درآمد این دسته از کشاورزان را به دنبال دارد. بدین منظور دستگاهی چند منظوره ارزان قیمت برای فرآوری پسته ساخته شد تا کشاورزان خرده کار با خرید آن بتوانند مراحل اولیه فرآوری پسته را انجام دهند و بتوانند محصول خود را با قیمت مناسب به بازار ارایه دهند. لذا پس از ساخت و بهینه سازی دستگاه، قابلیت های آن برای فرآوری (پوست گیری، شستشو و رطوبت گیری) در دو تیمار مختلف مورد ارزیابی قرار گرفت.توان مصرفی الکتروموتورها هنگام ارزیابی توسط یک دستگاه وات سنج دیجیتالی اندازه گیری شدد. در تیمار ‭(A)‬، دور قفسه ساینده بیرونی کمتر از قفسه ساینده داخلی و در تیمار ‭(B) ‬دور قفسه ساینده بیرونی بیشتر از قفسه ساینده داخلی بود. متوسط توان مصرفی قفسه ساینده بیرونی هنگامی که دور آن کمتر از قفسه ساینده داخلی باشد، کمتر بود. نتایج نشان داد که قفسه ساینده داخلی در تیمار ‭(A) ‬به طور متوسط ‮‭33/1‬ ‭kW ‬توان مصرف نموده است اما در تیمار ‭(B) ‬این مقدار تقریبا به نصف آن، یعنی ‮‭71/0‬ ‭kW ‬، کاهش یافت. توان مصرفی قفسه ساینده داخلی در دو تیمار ‭(A) ‬و ‭(B) ‬به ترتیب ‮‭54/0‬ ‭kW ‬و ‮‭73/0‬ ‭kW ‬بود که نشان می دهد میزان مشارکت قفسه داخلی در فرآیند پوست کنی در تیمار ‭(B) ‬بیشتر بوده است. نتایج حاصله از پوست کنی پسته نشان می دهد که میزان پسته های کامل پوست کنده شده در تیمار (‮‭1/57‬ ‭% (A ‬و در تیمار ‭(B) ‬به % ‮‭66/7‬ افزایش یافت. هچنین میزان پسته های دست نخورده (پوست کنده نشده) در تیمار (‮‭9/22‬ ‭% (A ‬و در تیمار ‭(B) ‬این رقم به % ‮‭2/8‬ کاهش پیدا کرد. این نتایج نشان داد که دستگاه برای محصولاتی مانند پسته، هنگامی دارای قابلیت بالاتری است که دور قفسه ساینده بیرونی آن بیشتر از قفسه داخلی باشد. پس از پوست گیری ، با ثابت کردن قفسه بیرونی و دوران آهسته قفسه داخلی کار شستشوی محصول انجام شد.پس از شستشو ارزیابی دستگاه برای رطوبت گیری آن به انجام رسید. محصول پوست کنده شده به چهار تیمار مساوی تقسیم و قفسه های ساینده داخلی و خارجی، به صورت هم جهت و خلاف جهت برش تیغه های جداره آن ها، برای فرکانس های ،‮‭40‬ ،‮‭55 50‬ و ‮‭60‬ هرتز تنظیم و محصول به مدت ‮‭15‬ دقیقه در دستگاه چرخانده شد. به کمک نیروی گریز از مرکز پسته ها، به دیواره قفسه ساینده بیرونی چسبیده و همراه با آن با سرعت بالا شروع به دوران کرد. به دلیل سرعت محیطی بالا و نتیجتا برخورد باد با توده محصول، رطوبت آن گرفته شد. با توجه به شعاع قفسه بیرونی (‮‭0/4‬ متر) و نسبت انتقال از الکتروموتورها به قفسه ها (‮‭4:1‬) ، سرعت محیطی توده محصول هنگام رطوبت گیری برای فرکانس های ،‮‭40‬ ،‮‭55 50‬ و ‮‭60‬ هرتز به ترتیب برابر ‮‭25/13‬ ، ‮‭31/42‬ ، ‮‭34/56‬ و ‮‭37/70‬ متر بر ثانیه بود. رطوبت محصول بعد از شستشو به % ‮‭68/07‬ بر پایه خشک رسیده بود. این مقدار بعد از رطوبت گیری در فرکانس های ،‮‭40‬ ،‮‭55 50‬ و ‮‭60‬ هرتز به ترتیب به % ‮‭53/44‬ ، % ‮‭51/28‬ ، % ‮‭50/79‬ و % ‮‭48/58‬ کاهش پیدا کرد. با افزایش فرکانس دوران و در نتیجه افزایش سرعت محیطی، رطوبت بیشتری از محصول گرفته شد. نتایج نشان داد که دستگاه قابلیت گرفتن رطوبت سطحی محصول را دارد و می تواند رطوبت داده شده به توده محصول پس از شستشو را به خوبی جذب کرده و ماندگاری محصول را افزایش دهد. کلمات کلیدی: پوست کن قفسه ای، دستگاه پوست کنی، فرآوری پسته.