شناسایی ،تعیین پراکنش و برآورد زیان اقتصادی گونه غالب جوندگان مضر باغات پسته

جوندگان گروهی از جانوران از راسته ‭Rodentia ‬می باشند که به علت رشد غیرمعمول دندانهای پیشین علاوه بر تغذیه از مواد خوراکی، جهت حفظ طول دندانهای خود مجبورند به مواد مختلف حمله کرده و آنها را بجوند و از این طریق خسارت عمده ای به محصولات کشاورزی، صنعتی، خانگی و ... وارد می سازند. در چند سال گدشته بدلیل خشکسالیهای ممتد و طولانی که موجب از بین رفتن محیط زیست آنها در طبیعت شده، جمعیت این جانوران در باغها و مزارع به طور محسوسی افزایش یافته و حالت طغیانی به خود گرفته است به طوریکه در مزارع یونجه، باغات میوه و نخلستانها خسارت چشمگیری از آفت دیده می شود. اما نکته قابل توجه گسترش بیش از حد این آفت در باغات پسته خصوصا در ناحیه سی ریز از توابع شهرستان زرند می باشد. بطوریکه در این منطقه قطع درختان جوان و حتی میانسال که دارای تنه های قطور می باشند دیده شده است که این موضوع برای اولین بار در ایران مشاهده و گزارش گردیده است در راستای تعیین گونه جوندگان موجود در باغات پسته و تعیین پراکنش و زیان اقتصادی آنها طرحی در سال ‮‭85‬ تهیه و تصویب گردید که طی آن با هماهنگی بخش اجرا از مناطق آلوده بازدید شد و در نقاط مختلف استان، براساس آلودگی و فاصله مناطق از مرکز 3 منطقه سی ریز، چترود وباغین مشخص و در هر منطقه 3 باغ که کلنی های جوندگان در آنها مشاهده شده بود انتخاب گردیدند جهت شناسایی گونه غالب از تله های کشته گیر مخصوص استفاده گردید و در یک دوره یک ماهه در فصل فعالیت جوندگان تله گذاری در باغات مورد نظر صورت گرفت و نمونه های جمع آوری شده به آزمایشگاه منتقل و شناسایی شدند. نتایج ثبت و با استفاده از نرم افزار اماری ‭Mstatc ‬تجزیه آماری صورت گرفت و گونه ‭Nesokia indica ‬با تفاوت معنی داری غالب تشخیص داده شد. بر اساس محاسبات انجام شده میزان هزینه ی مدیریت مبارزه حداقل یک دوم ارزش خسارت می باشد. به بیان دیگر برای رسیدن به نقطه ی سر به سری مبارزه، هزینه هامی تواندتا %‮‭53‬ افزایش یابد. هم چنین فاکتورهای مورد بررسی نشان می دهد که مدیریت آفت در سه منطقه مورد بررسی در یک سطح نبوده و این اختلاف مبین این است که در مناطق مختلف لازم است بر اساس ویژگیهای فنی، اجتماعی و اقتصادی پس از مطالعات مربوطه برنامه ریزی و تصمیم گیری صورت پذیرد. همچنین بررسی روشهای مورد کاربرد باغداران در مدیریت جوندگان باغات پسته نشان می دهدبیشترین درصد مربوط به مبارزه توام شیمیایی و زراعی می باشد. واژه های کلیدی: جوندگان،خسارت اقتصادی،پسته،کرمان،.