بررسی تاثیر تاریخ کشت و کارآیی ماخار در مدیریت علف های هرز کلزا

کلزا یکی از مهمترین گیاهان روغنی جهان است و نقش عمده ای در تامین روغنهای خوراکی انسان دارد. ازمهمترین عوامل محدود کننده افزایش سطح زیرکشت و تولید کلزا، علفهای هرز هستند. بدین منظور جهت کنترل این عوامل محدود کننده، تحقیقی با‮‭12‬ تیمار در 3 تکرار بصورت کرت های خردشده در قالب طرح آزمایشی بلوک های کامل تصادفی طی سال زراعی ‮‭1386-87‬ در ورامین، کرج، صفی آباد دزفول و داراب فارس اجرا گردید. عامل اصلی(روش کنترل علف هرز) در شش سطح عبارت بود از:1- ماخار+کنترل مکانیکی علف های هرز، 2-ماخار+علفکش ترفلان (تریفلورالین‭%EC‬‮‭48‬) بمیزان2 لیتردرهکتار و برگردان خاک+ علفکش گالانت سوپر(هالوکسی فوپ آرمتیل استر‭%EC‬‮‭8.10‬) بمیزان ‮‭0/75‬ لیتردر هکتار، 3- ماخار+کنترل شیمیایی علف های هرز توسط علفکش گراماکسون (پاراکوات‭%SL‬‮‭20‬) بمیزان 3 لیتردرهکتار، 4-کاربرد علفکش ترفلان بمیزان 2 لیتردرهکتار+گالانت سوپر‮‭0/75‬ لیتردرهکتار، 5-شاهد باعلف هرز و 6-شاهد بدون علف هرز(وجین دستی علف های هرز). عامل فرعی تاریخ کشت دردو سطح بود که شامل:1-کشت دراولین تاریخ توصیه شده و 2-کشت درآخرین تاریخ توصیه شده بود. در پاییز تعداد علف های هرز در مترمربع به تفکیک گونه پس ازاعمال تیمارهای ماخار و قبل ازکنترل علفهای هرز و در بهار ارزیابی علف های هرز به تفکیک گونه (از نظر تعداد و وزن خشک در مترمربع) و نیز توزین عملکرد کلزا صورت گرفت. نتایج نشان داد که در تمام مناطق مورد بررسی اولین تاریخ کاشت توصیه شده، مناسب ترین تیمار بود. از نظرعملکرد دانه کلزا در تاریخ کاشت اول، تیمار ماخار+ کنترل مکانیکی علفهای هرز در داراب فارس و در کرج تیمار ترفلان + گالانت سوپر و ماخار + ترفلان و گالانت سوپر مناسب ترین تیمارها بودند. در تهران و دزفول تاریخ کشت مناسب باعث شده که کلزا حتی در کرت بدون ماخار و بدون کنترل علف هرز هم رشد مناسب داشته باشد و از نظر عملکرد با تیمارهای دارای ماخار و یا علفکش اختلاف معنی داری نشان ندهد. بنظر می رسد که تاریخ کشت زود باعث می گردد که کلزا بتواند قدرت رقابتی زیادی با علفهای هرز داشته باشد و حتی ماخار نیز احتیاجی نباشد. کلمات کلیدی: کلزا، تاریخ کاشت، ماخار، علف هرز،کنترل، عملکرد