بررسی مقدماتی خصوصیات زراعی و عملکرد دانه لاین های نخود سفید در کشت دیم پاییزه

کشت بهاره نخود بعلت کوتاه شدن طول دوره رشد وبرخورد با خشکی آخر فصل معمولا از عملکرد مناسبی برخوردار نمی باشد بطوری که متوسط عملکرد آن در کشور کمتر از ‮‭500‬ کیلو گرم در هکتار می باشد. از طرفی با تغییر سیستم کشت از بهاره به زمستانه و یا پاییزه، عملکرد نخود می تواند به راحتی تا دو برابر افزایش یابد. به منظور دستیابی به لاین های سازگار با شرایط محیطی مناطق سرد و دارای خصوصیات زراعی مطلوب، این بررسی به ترتیب با استفاده از ‮‭23‬ و ‮‭19‬ لاین انتخابی از آزمایشات ‮‭2012‬ ‭-CICTN ‬و ‮‭90- 91‬‭-Aut-PYT ‬به مراه دو رقم شاهد (جم و قزوین)، جمعا ‮‭44‬ لاین، در قالب آزمایش بلوکهای کامل در 2 تکرار و دو مکان(ایستگاه های تحقیقات دیم مراغه و ارومیه) اجرا گردید. در این آزمایش و به منظور سبز پاییزه بلافاصله بعد از کاشت یک نوبت آبیاری انجام شد. براساس نتایج تجزیه مرکب، اختلاف بسیار معنی داری در این آزمایش بین تیمارهای آزمایش برای همه صفات وجود داشت. لاین ‮‭28‬ ‭((FLIP‬‮‭05-09‬‭C ‬با بیش از ‮‭33/3‬ سانتیمتر نسبت به سایر تیمارها برتری داشت. از نظر عملکرد دانه در این آزمایش تمام لاین ها به جز لاین حساس به سرمای ‮‭533‬ ‭ILC‬، برتراز شاهد بودند. دراین آزمایشات لاین های ‮‭28‬ ‭((FLIP‬‮‭05-09‬‭C ‬‮‭20‬‭((FLIP‬‮‭18-08‬‭C ‬، ‮‭27‬ ‭((FLIP‬‮‭02-09‬‭C ‬، ‮‭37‬‭((FLIP‬‮‭53-09‬‭C ‬، ‮‭29‬‭((FLIP‬‮‭08-09‬‭C ‬، ‮‭36‬‭((FLIP‬‮‭51-09‬‭C ‬و ‮‭26‬ ‭((FLIP‬‮‭01-09‬‭C ‬به ترتیب با 1/،‮‭9 854‬/،‮‭4 828‬/،‮‭4 773‬/،‮‭1 744‬/،‮‭724/3 730‬ و ‮‭706/0‬ کیلوگرم در هکتار نسبت به شاهد (رقم جم) با ‮‭231/0‬ کیلوگرم در هکتار برتری داشتند. در مجموع تعداد ‮‭12‬ لاین برتر از شاهد که دارای مشخصه های زراعی خوبی بودند برای شرکت در آزمایشات تکمیلی مقایسه عملکرد انتخاب شدند. واژه های کلیدی: کشت پاییزه- عملکرد - خصوصیات زراعی نخود ‭(Cicer arirtinum L.)