ارزیابی فنی و اقتصادی پوشش های ژیوسنتتیک اجرا شده در کانال ها و مخازن آب (گزارش منطقه ای استان کرمان)

کشاورزان جهت ذخیره و انتقال آب به مزارع، بیشتر از کانال و مخازن با پوشش بتنی استفاده می نمایند. چنانچه بتن خوب تهیه نشده باشد، یا اختلاط مناسب سیمان با مواد دیگر، تشکیل دهنده بتن مناسب نباشد، در اثر سرما و یخبندان و عوامل فیزیکی دیگر دچار ترک خوردگی و شکست می شود که همین امر باعث کاهش عمر مفید مخزن و کانال شده و تلفات زیاد آب را باعث می شود. امروزه مخازن با پوششهای ژیوسنتتیک در سطح نسبتا وسیع درکشور شروع شده است. اما استفاده از پوشش های ژیوسنتتیک در کانال ها، کمتر مورد استفاده قرار گرفته است. هدف از این تحقیق، ارزیابی کارآیی، دوام و بررسی مسایل نگهداری و بهره برداری پروژه های پوشش شده با کمک ورقه های ژیوممبران در استان کرمان می باشد. بدین منظور از بین کانالها و مخازن ذخیره اجرا شده با پوشش های ژیوسنتتیک در مناطق مختلف استان، دو مخزن با پوشش ژیوممبران در منطقه زرندکرمان و همچنین یک کانال با این نوع پوشش درایستگاه تحقیقاتی چوپار در نظر گرفته شد. سپس بر روی آنها بررسی های صحرایی و آزمایشگاهی نظیر بررسی خصوصیات هیدرولیکی، کنترل نشت، دوام، مسایل اجرایی و بهره برداری و ارزیابی کلی اقتصادی انجام ، و در نهایت با پوشش بتنی و خاکی مقایسه صورت گرفت. نتایج نشان داد که هزینه اولیه اجرای این پوشش ها نسبت به بتن ‮‭30‬درصد کمتر بوده و راندمان انتقال و ذخیره آب با استفاده از پوشش ژیوممبران ‮‭20‬درصد نسبت به بتن و‮‭50‬ درصد نسبت به پوشش خاکی افزایش یافت. نتایج این تحقیق همچنین نشان داد که با گذشت 3 سال نیز، مشخصات فنی از جمله مقاومت به کشیدگی و پارگی ورق های ژیوممبران همچنان در محدوده استاندارد قرار داشت. واژه های کلیدی: راندمان انتقال، راندمان ذخیره، ژیوممبران، کنترل نشت، مخازن و کانال کشاورزی