فرآیند تشکیل و ارزیابی اثرات جزایر تکتونیکی و گل فشانها در سواحل ایرانی خلیج فارس و دریای عمان

زمین لرزه ی ‮‭7/7‬ ریشتر بلوچستان پاکستان (2 مهر ‮‭1392‬) موجب گردید که تحت تاثیر ناحیه فرورانش مکران و گسل چمن پاکستان جزایر و تپه های کوچک گلی بصورت برون زد گل فشانی در سواحل دریای عرب - خلیج گوادر و خلیج اورمارا و همچنین تعدادی گل فشان در بخش زمینی منطقه مکران پدیدار شوند. ظهور و ناپدید شدن جزایر بصورت تپه، پشته، برامدگی و سایر اشکال مورفولوژی پدیده کاملا آشنا و طبیعی در دریای عرب و منطقه وسیعی از سواحل پاکستان( بلوچستان کراچی گوادر مکران) می باشد. هرچند که معمولا این جزایر بعد از طوفانها و وزش بادهای شدید و امواج سنگین مونسون یا سیلابهای منتهی به دریا تخریب، منهدم و ناپدید میشوند.هم پوشانی فعالیت صفحات تکتونیکی، گسلی و گل فشانی منطقه مشترک مکران موجب بروز حوادث طبیعی و پیامد های زمین شناسی ساحلی و دریایی می شود که جنوب کشور ایران را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. این فرآیند و پس امد های ان از دیدگاههای مختلف علوم زمین و دریایی،و نیز به لحاظ اقتصادی - اجتماعی و همچنین ژیوپلتیک منطقه ای حایز اهمیت بوده و قابل توجه متخصصان و دانشمندان و حتی مدیران و مسیولین سیاسی - امنیتی منطقه ای قرارگرفته است. لذا با توجه به اهمیت موضوع و ضرورت ارزیابی و تحلیل وضعیت و پیش بینی شرایط سواحل ایرانی خلیج فارس و دریای عمان، این گزارش بر اساس سوابق و مستندات موجود و جدیدترین اطلاعات و نظریات ارایه شده است. در این گزارش تاثیرات احتمالی بر جریانها، منابع و ذخایر زیستی، زیستگاهها و اکوسیستم های دریایی و ساحلی، و همچنین تغییرات ساختار و ریخت شناسی ساحلی منطقه مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج حاصل از این تحقیق مشخص نمود که به دلیل تفاوت های شرایط زمین شناسی و هیدرو لوژیک دو حوضه دریایی خلیج فارس و دریای عمان نظیر قدرت جنبشی و تکتونیکی گسل های فعال، میانگین عمقی و موقعیت مکانی لایه های رسوبی گلی، چگونگی مسیر حرکتی و سرعت و چرخش جریان های دریایی و ساحلی احتمال بروز چنین پدیده ای در سواحل و ابهای دریای عمان به مراتب بیشتر از خلیج فارس است. از طرفی در صورت احتمال بیرون زد عوارض زمین شناسی در این مناطق، تخریب و فرسایش سریع انها و امکان تثبیت و ماندگاری آنها به حداقل می رسد.