مطالعه سیر مصرف انرژی و تحلیل اقتصادی تولید کلزا در استان تهران

بخش کشاورزی به عنوان مهمترین تولید کننده مواد غذایی، نه تنها مصرف کننده انرژی است بلکه مهمترین عرضه کننده انرژی بصورت بیوانرژی نیز محسوب می شود. هدف از این تحقیق مقایسه الگوی مصرف انرژی و تحلیل شاخص های مکانیزاسیون در تولید دانه کلزا در استان تهران می باشد. اطلاعات مورد نیاز از طریق مصاحبه حضوری با کشاورزان به دست آمد. برای تعیین حجم نمونه از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شد و حجم نمونه با استفاده از رابطه کوکران برای کلزا برابر ‮‭90‬ بدست آمد. نهاده های مورد بررسی شامل نیروی کارگری، ماشین، سوخت دیزل، سموم شیمیایی، کودهای شیمیایی وآلی، الکتریسیته، آب و بذر بودند. معادل انرژی هر یک از نهاده ها با ضرب مقدار مصرف نهاده ها در هم ارز انرژی آن محاسبه شد. نتایج این تحقیق نشان داد که کل انرژی ورودی برای تولید کلزا حدودا برابر‮‭89/21 -1‬ ‭GJ.ha ‬بوده و در تولید کودهای شیمیایی، سوخت دیزل و الکتریسیته مهمترین نهاده های مصرف کننده انرژی بودند. همچنین نسبت انرژی در تولید کلزا برابر ‮‭2/37‬ بدست آمد و قسمت عمده انرژی مصرفی از نوع تجدیدناپذیر بود. با استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده ها کارایی کشاورزان از لحاظ مصرف انرژی مورد بررسی قرارگرفت و نتایج نشان داد که کارایی فنی در تولید کلزا برابر ‮‭0/83‬ بوده و%‮‭32‬ از تولید کنندگان این محصولات از لحاظ مصرف انرژی کارا بودند. همچنین تاثیر مصرف انرژی توسط نهاده های مختلف بر روی تولید محصول با استفاده از روش پارامتری کاب داگلاس و تولید فیزیکی نهایی مورد بررسی قرار گرفت و نتایج نشان داد در تولید محصول کلزا تاثیر نهاده های ماشین و نیروی کارگری نسبت به سایر نهاده ها بیشتر بوده ؛ نتایج تحلیل اقتصادی تولید کلزا نشان داد که نسبت فایده به هزینه و بهره وری اقتصادی در تولید کلزا بترتیب ‮‭1/53‬ و‮‭42/2 -1‬