تهیه نقشه های خصوصیات فیزیکی و شیمیایی اراضی کشاورزی شهرستان خدابنده استان زنجان

یکی از اهداف کشاورزی پیشرفته، مصرف صحیح کودهای شیمایی است. میزان مصرف کودها بستگی به میزان حاصلخیزی و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک دارد. بدون توجه به این فاکتورها، مصرف کودهای شیمیایی باعث به هم خوردن تعادل عناصر غذایی در خاک شده و مسایل زیست محیطی را به بار می آورد. بنابراین، تهیه نقشه خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک به منظور برنامه ریزی بهتر استفاده از کودهای شیمیایی ضروری به نظر می رسد. هنگامی که از خصوصیات خاک سخن به میان می آید به الطبع نمایش نحوه پراکنش مکانی این خصوصیات در عرصه محدودهای مطالعاتی در قالب نقشه های موضوعی حایز اهمیت می باشد. استفاده از نقشه، امکان بررسی و ارایه بهتر نظرات کارشناسی و نتایج مطالعات انجام شده را در قالب مدل رقومی فضایی فراهم می آورد. همچنین دیگر مستندات و بانکهای اطلاعاتی، به عنوان پشتوانه نظری در اختیار مسیولین و برنامه ریزان قرار خواهد گرفت. برای اجرای پروژه با توجه به اینکه براساس مطالعات اولیه مختصات جغرافیایی محل نمونه برداری مشخص شده بود، به کمک دستگاه ‭GPS ‬به محل های تعیین شده مراجعه و نمونه برداری خاک انجام شد. در انتخاب محل واقعی نمونه برداری دقت شد که نقاط مورد نظر اراضی زراعی آبی و/یا دیم باشند. چنانچه نیاز به جابجایی محل از قبل تعیین شده نمونه برداری بود، مختصات جغرافیایی محل جدید توسط دستگاه ‭GPS ‬برداشت و در بانک اطلاعاتی لحاظ شد. نمونه ها درآزمایشگاه موسسه تحقیقات خاک و آب از نظر خصوصیات شیمیایی و فیزیکی آنالیز شد. نتایج تجزیه های انجام شده در قالب کلی بانک اطلاعات مکاندار نقاط نمونه برداری در محیط سامانه های اطلاعات مکانی‭(GIS) ‬وارد گردید. همچنین به منظور افزایش دقت مدل در تخمین داده ها در فواصل کمتر از فاصله انتخابی برای نمونه برداری، تعداد معدودی نسبت به کل داده ها از محیط مورد تحقیق بین نقاط نمونه برداری قبلی برداشت و نتایج تجزیه آنها وارد پایگاه داده ها شد. به منظور تعیین مدل ساختار مکانی(ارتباط ذاتی نقاط در طول مکان در جهات مختلف) داده های بدست آمده با بکارگیری نرم افزارهای ژیواستاتیستیکی برای هر عنصر در هر شیت نقشه اقدام به طراحی نیم واریوگرام شد. به این ترتیب ساختار مکانی داده ها و دامنه همبستگی مکانی هر عنصر در طبیعت بدست آمد. با وارد نمودن این مدل ساختاری به یک سیستم میان یاب مثل کریجینگ اقدام به تخمین داده ها در فواصل نقاط نمونه برداری شده قبلی بصورت پیوسته شد. با توجه به توزیع داده ها، نقشه پراکنش پیوسته متغیرهای مورد بحث در شیتهای توپوگرافی سه گانه بصورت مجزا تهیه شد. واژه های کلیدی: نقشه - خصوصیات خاک- خدابنده - زنجان