تهیه بانک اطلاعاتی مولکولی و مورفولوژیکی کلکسیون انار بانک ژن گیاهی ملی ایران

به منظور بررسی تنوع ژنتیکی در کلکسیون انار بانک ژن گیاهی ملی ایران (واقع در یزد) تعداد ‮‭771‬ ژنوتیپ مورد ارزیابی مورفولوژیکی، ‮‭67‬ ژنوتیپ مورد ارزیابی مولکولی به روش ‭AFLP ‬و ‮‭643‬ ژنوتیپ مورد ارزیابی مولکولی به روش ‭SSR ‬قرار گرفتند. در بررسی مورفولوژیکی ‮‭29‬ صفت مورد مطالعه قرار گرفت. از بین صفات مورد بررسی، شکل تحتانی میوه، دارا بودن پاجوش و رنگ دانه دارای بیشترین تنوع ژنتیکی بر اساس شاخص شانون بودند. در تجزیه به مولفه های اصلی بر اساس منشا ژنوتیپ ها هفت مولفه اصلی اول با مقادیر ویژه بیش از یک، ‮‭84/39‬ درصد از کل تغییرات موجود در داده ها را توجیه کردند. ارزیابی مولکولی از طریق تکنیک ‭AFLP ‬با استفاده از 8 ترکیب آغازگری انجام گرفت. مجموعا ‮‭118‬ باند چند شکل ایجاد شد. بالاترین محتوای اطلاعات چند شکلی ‭(PIC) ‬در جفت آغازگر ‮‭423/0‬‭) M-CAC/E-AAC) ‬و کمترین آن در جفت آغازگر ‮‭340/0‬‭) M-CCC/E-ACT) ‬مشاهده شد. در گروه بندی منشا ژنوتیپ ها براساس ارزیابی ‭AFLP‬، جمعیت اصفهان، از سایر جمعیت ها متمایز گردید. از بین آغازگرهای ریزماهواره بررسی شده، 7 آغازگر در میان نمونه های مورد مطالعه چندشکلی مناسبی نشان دادند. آغازگرهای ‭MP‬‮‭51‬ و ‭MP‬‮‭26‬ دارای بیشترین مقدار ‭PIC ‬بودند. در تجزیه خوشه ای بر اساس ارزیابی ‭SSR‬، ژنوتیپ های انار ترش در شش گروه، ژنوتیپ های انار شیرین در پنج گروه و ژنوتیپ های انار ملس در پنج گروه دسته بندی شدند. مجموع نتایج ارزیابی های مورفولوژیکی و مولکولی نشان دهنده تنوع ژنتیکی بالایی در کلکسیون انار بانک ژن گیاهی ملی ایران بود. به منظور تشکیل پایگاه داده های حاصل از مطالعات مورفولوژیکی و مولکولی ابتدا به هر یک از ژنوتیپ های انار بسته موقعیت آن در کلکسیون کد نمونه ژنتیکی اختصاص داده شد. سپس بانک اطلاعاتی بر اساس داده های ارزیابی با قابلیت جستجو و تهیه گزارش تشکیل شد. کلمات کلیدی: انار، بانک اطلاعاتی، تنوع ژنتیکی، ‭AFLP‬، ‭SSR