طراحی و ساخت ماشین هرس برگ سبز و ته برگ خرما (تکریب خرما)

عمل هرس برگ سبز و ته برگ خرما همواره یکی از مشکلات نخیلات کشور بوده است زیرا به کارگر ماهر نیاز دارد و انجام آن به دلیل آن که به کندی صورت می گیرد هزینه بر است لذا در این تحقیق طراحی و ساخت تکمیلی و ارزیابی وسیله ای مورد بررسی قرار می گیرد که بتواند جایگزین ماشین های هرس معمولی و روش سنتی و دستی گردد. این دستگاه به نحوی طراحی و ساخته می شود که بتواند با استفاده از خروجی هیدرولیک تراکتور و یا به عنوان دستگاهی الحاقی به ماشین خدمات خرما بکار گرفته شود، بعلت سهولت استفاده و راندمان بالا این دستگاه قادر خواهد بود که هزینه های داشت نخیلات را کاهش دهد. اهمیت هرس برگ سبز و ته برگ خرما از نظر متخصصان به لحاظ جلوگیری از تشکیل محلی برای تجمع آفات و امراض و همچنین حذف نمودن الیاف باقی مانده در بین ته برگها امری بدیهی است. امروزه در کشور از داس، ماشین های هرس موتوری چرخ زنجیری استفاده می شود. کاربرد داس سخت و طاقت فرسا و استفاده از ماشین هرس موتوری اقتصادی نبوده و همچنین نیاز به کارگر ماهر دارد. عمل هرس سالیانه توسط وسیله دستی در نخلهای جوان که ارتفاعی حدود ‮‭4-3‬ متر را دارند، همچنین برای نخل های میانسال و کهنسال از طریق بالارفتن از درخت و انجام دستی آن ممکن می گردد. روز به روز به دلیل کاهش تعداد کارگران ماهر و عدم رغبت جوانان به چنین کارهای مشکل، هزینه هرس افزایش می یابد و این امر نیاز به مکانیزاسیون عمل هرس را اجتناب ناپذیر می نماید. با در نظر گرفتن اینکه بطور میانگین حدودا ‮‭200‬ اصله درخت خرما در یک هکتار زمین وجود دارد حوزه کشت و کار نخیلات در ایران و با توجه به اینکه هرس هر اصله درخت حدود ‮‭1/5‬ تا ‮‭2/5‬ ساعت طول می کشد (8) و مزد کارگر برای 8 ساعت کار مفید حدودا ‮‭25-20‬ هزار تومان است، لذا مبلغ ‮‭10‬ میلیون تومان بایستی برای هرس هر هکتار هزینه نمود و اهمیت موضوع تحقیق و بهینه سازی دستگاه آشکار می گردد.پایش استانی برای دریافت اطلاعات فنی از نحوه استفاده از ماشین های موجود هرس برگ و ته برگ (تکریب) برای 5 استان عمده تولید خرما (استانهای سیستان و بلوچستان، خوزستان، کرمان، منطقه جیرفت و کهنوج و فارس) انجام شده و در این میان پرسشنامه مشتمل بر اطلاعات زراعی نخل، و مشخصات هندسی شامل ارتفاع، فاصله بین و روی ردیف نخل و محدودیت زمانی استفاده از ماشین در عملیات داشت(هرس) ثبت و ضبط گردید. داده های ثبت شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و امکان استفاده از ماشین با توجه به ارتفاع ارقام مختلف خرمادر استانهای هدف مشخص گردید. در این تحقیق ضمن در نظر گرفتن پارامترهای ارگونومیکی دستگاه مانند، سبکی، سادگی کاربرد و سهولت اتصال و انفصال از تراکتور مد نظر بوده و با استفاده از توان هیدرولیکی تراکتور و خروجی های هیدرولیکی آن، دستگاه راه اندازی شده و با استفاده از شیرهای هیدرولیکی دستگاه روشن و خاموش شده و میزان فشار موجود در سیستم توسط شیر فشار شکن و سوپاپ اطمینان تامین می گردد. تیغه برش دستگاه گرد بر بوده و قابلیت برش ته برگ تا عمق حدود ‮‭10‬ سانتی متر را داراست.