ارزیابی و مقایسه ظرفیت مزرعه ای و بازده زراعی ادوات متداول در مراحل خاک ورزی، کاشت و داشت گندم آبی با استفاده از تراکتورهای مختلف در دو بافت خاک در خوزستان

این تحقیق به مدت 2 سال (‮‭1389-91‬) در منطقه مرکزی استان خوزستان اجرا گردید. طرح در چهار آزمایش مجزا و هر کدام در سه تکرار برای ادوات خاک ورزی، کاشت و داشت، در قالب بلوکهای کامل تصادفی انجام گرفت. هر چهار آزمایش با دو فاکتور به شکل کرتهای یکبار خرد شده بود. فاکتور اصلی همه آزمایشات چهار نوع تراکتور مسی فرگوسن،‮‭285‬ مسی فرگوسن،‮‭399‬ والترا‮‭8400‬ و نیوهلند‭TM‬‮‭155‬، و فاکتور فرعی شامل ادوات و روش های معمول خاک ورزی (در بافت خاک متوسط برای آزمایش اول، و در بافت خاک سنگین برای آزمایش دوم)، کاشت (آزمایش سوم) و داشت (آزمایش چهارم) بود. شاخص های مورد ارزیابی سرعت پیشروی، ظرفیت مزرعه ای تیوری، ظرفیت مزرعه ای عملی، زمان اتمام عملیات و بازده زراعی بود. نتایج تجزیه واریانس شاخص های مورد ارزیابی نشان داد ادوات در تمام آزمایشات و شاخص ها، و تراکتورها نیز در تمام آزمایشات و شاخص ها بجز در بازده زراعی ادوات کاشت، ، اختلاف معنی داری داشتند. مقایسه میانگین ها نشان داد در همه آزمایشات در سرعت پیشروی، ظرفیت تیوری، ظرفیت عملی و زمان اتمام عملیات بطور کلی به ترتیب تراکتورهای نیوهلند، والترا، فرگوسن‮‭399‬ و فرگوسن‮‭285‬ مقادیر بهتری داشتند. اختلاف تراکتورها در سرعت پیشروی، ظرفیت تیوری، ظرفیت عملی و زمان اتمام عملیات در ادوات خاک ورزی بسیار زیاد بود اما در ادوات کاشت و خصوصا داشت این اختلاف ناچیز بود. مقادیر بازده زراعی ادوات به نفع تراکتورهای مرسوم و بطورکلی به ترتیب به فرگوسن،‮‭285‬ فرگوسن،‮‭399‬ نیوهلند و والترا تعلق داشت. برای مثال برای ادوات خاک ورزی بافت متوسط این شاخص برای این تراکتورها به ترتیب 2/،‮‭1 83‬/،‮‭76/5 81‬ و ‮‭73/8‬ درصد بود. در ظرفیت عملی بعنوان مهمترین شاخص برنامه ریزی انجام عملیات، میانگین ادوات مورد ارزیابی به ترتیب برای تراکتورهای فرگوسن،‮‭285‬ فرگوسن،‮‭399‬ والترا و نیوهلند به میزان ‮‭92‬/،‮‭31 0‬/،‮‭1/93 1‬ و ‮‭2/04‬ برای ادوات خاک ورزی بافت متوسط، ‮‭77‬/،‮‭12 0‬/،‮‭1/71 1‬ و ‮‭1/79‬ برای ادوات خاک ورزی بافت سنگین، ‮‭74‬/،‮‭96 1‬/،‮‭2/25 1‬ و ‮‭2/29‬ برای ادوات کاشت و ‮‭21‬/،‮‭19 3‬/،‮‭3/54 3‬ و ‮‭3/65‬ هکتار در ساعت برای ادوات داشت بود. واژه های کلیدی: خاک ورزی، کاشت، داشت، ظرفیت مزرعه ای، بازده زراعی