نمونه برداری، شناسایی و تعیین پراکنش نماتودهای سیستی سیب زمینی در مناطق سیب زمینی کاری کشور

در این تحقیق از ابتدای هر سال آزمایش ( ازسال ‮‭1389‬الی ‮‭1391‬) و از ابتدای مرحله رویش سیب زمینی تا بعد از برداشت بسته به مناطق مختلف کشت سیب زمینی تا پایان مهر ماه هر سال مجموعا ‮‭344‬ نمونه خاک و ریشه( شامل ‮‭172‬ نمونه خاک و ‮‭172‬ نمونه ریشه) طی سه سال از استان اصفهان جمع آوری گردید و در مورد استان چهار محال و بختیاری از ابتدای شهریور ماهطی سالهای مذکور و از ابتدای مرحله رویش سیب زمینی و تا زمان برداشت بسته به مناطق مختلف کشت تا پایان آبان ماه هر سال مجموعا ‮‭254‬ نمونه خاک و ریشه( شامل ‮‭127‬ نمونه خاک و ‮‭127‬ نمونه ریشه) طی سه سال از استان مذکور جمع آوری گردید. هر نمونه خاک از یک هکتار مزرعه سیب زمینی شامل ‮‭20‬ زیر نمونه کوچک بود. پس از انتقال نمونه ها به آزمایشگاه ابتدا ریشه ها در زیر بینوکولار جهت مشاهده احتمالی نماتودهای ماده بالغ مربوط به نماتدهای سیست دار و یا خود سیست بررسی شدند سیست های نماتدهای سیست دار، نماتدهای خاک و نماتدها ی انگل داخلی ریشه، طبق روشهای متداول نماتود شناسی استخراج گردید. پس از استخراج سیست از خاکهای حاوی سیست ، اقدام به تهیه برش از مخروط انتهایی بدن سیست های بالغ گردید و مشخصات مورفولوژی و مورفومتری مخروط انتهایی آنها زیر میکوسکوپ بررسی گردید.از مجموع ‮‭172‬ نمونه خاک جمع آوری شده از استان اصفهان تا پایان سال ‮‭1391‬ ، از ‮‭69‬ نمونه خاک (‮‭40/12‬درصد)، سیست جداسازی گردید.نتایج استخراج سیست از نمونه های استان چهار محال و بختیاری و برش آنها نشان داد تا پایان سال ‮‭1391‬از مجموع ‮‭127‬ نمونه خاک جمع آوری شده از استان چهار محال و بختیاری از ‮‭72‬نمونه (‮‭56/69‬ درصد)، سیست استخراج گردید. با برش هایی که از مخروط انتهایی کلیه نمونه های هر دو استان تهیه گردید، سیست های مذکور به جنس ‭Heterodera ‬و گونه ‭Heterodera filipjevi ‬تعلق داشتند. در موارد اندکی سیست ها مربوط به گونه ‭Heterodera schachtii ‬بودند. علت وجود گونه ‭Heterodera filipjevi ‬در اکثر نمونه های خاک حاوی سیست، غالبیت الگوی کشت گندم یا جو در تناوب با سیب زمینی در مزارع سیب زمینی هر دو استان می باشد.در معاینات مزرعه ای ( ریشه های مربوط به لکه های مشکوک به آلودگی در مزرعه و یا ریشه هایی که بصورت تصادفی از بخش های مختلف مزارع سیب زمینی جمع آوری شده بود) و همچنین بررسی ریشه های جمع آوری شده زیر بینوکولار در آزمایشگاه نماتودهای بالغ ماده و یا سیست مربوط به نماتودهای سیست دار روی ریشه های سیب زمینی هیچ کدام از مناطق نمونه برداری شده در هر دو استان مشاهده نگردید. لغات کلیدی: نماتد سیستی سیب زمینی، ردیابی،اصفهان، چهارمحال و بختیاری