بررسی کارایی سم پاشی هوایی در کنترل زنجرک خرما

زنجرک خرما یکی از آفات مهم نخیلات در ایران می باشد. به طوری که سطح مبارزه شیمیایی بر علیه این آفت در مناطق بوشهر و کرمان به بیش از ‮‭18000‬ هکتار می رسد. بخشی از این سمپاشی به خصوص در منطقه کرمان به صورت سمپاشی هوایی است. ارتفاع زیاد درختان خرما و نظام کشت سنتی موجب گردیده است که بکارگیری ادوات سمپاشی زمینی با مشکلاتی همراه بوده و در مواردی امکان کنترل شیمیایی آفت فراهم نباشد. لذا سمپاشی هوایی نخلستان ها همیشه به عنوان یک گزینه مطرح بوده و در قسمت هایی از کشور بکار گرفته شده است. بر این اساس ارزیابی میزان کارایی سمپاشی هوایی در کنترل زنجرک خرما اهمیت دارد. به این منظور در این تحقیق کارایی سمپاشی هوایی و زمینی (با سمپاش پشت تراکتوری لانس دار) در کنترل آفت مقایسه گردید. ارزیابی به دو صورت ارزیابی فیزیکی شامل نحوه پوشش قطرات و ارزیابی کارایی آنها در کنترل زنجرک خرما صورت گرفت. برای بررسی کیفیت سمپاشی از کارت های حساس به آب استفاده شد و برای اریابی کارایی سمپاش ها در کنترل آفت نمونه برداری از پوره های آفت به صورت یک روز قبل و سه، هفت و چهارده روز پس از سمپاشی انجام و درصد تلفات با روش هندرسون- تیلتون محاسبه شد. مقایسه کارایی دو روش سمپاشی در کنترل زنجرک خرما با آزمون ‭t-test ‬انجام گرفت. نتایج نشان داد کارایی دو روش سمپاشی در کنترل آفت به جز روز اول بعد از سمپاشی در روزهای سه، هفت و چهارده روز بعد از سمپاشی با هم اختلاف معنی دار ندارند. میانگین کنترل آفت در سه تا چهارده روز پس از سمپاشی بین ‮‭66‬ تا ‮‭84‬ درصد بود. بررسی کارت های حساس به آب نصب شده روی سطح برگ نشان داد در سمپاشی هوایی حدود ‮‭50‬ درصد کارت ها بالای ‮‭20‬ قطره در سانتی متر مربع دریافت کرده اند و به طور متوسط ‮‭16‬ قطره در سانتی متر مربع روی سطح برگ مشاهده گردید. این در حالی است که کارت های حساس به آب در سمپاشی لانس دار پشت تراکتوری به طور کامل با قطرات سم پوشش داده شده است. با توجه به کارایی یکسان دو روش سمپاشی هوایی و زمینی در کنترل آفت می توان نتیجه گیری نمود که قطرات ریز تولید شده در سمپاشی هوایی که تاثیر زیادی در کنترل آفت دارند توسط کارت های حساس به آب ثبت نشده اند. در مجموع می توان نتیجه گیری نمود که کاربرد هر یک از روش های سمپاشی هوایی و زمینی با توجه به مزایا و معایب هر کدام می تواند به صورت مدیریت شده توصیه شود. واژه های کلیدی: زنجرک خرما، سمپاشی هوایی، سمپاشی زمینی