تعیین تراکم جمعیت و پراکنش جغرافیایی نماتدهای انگل داخلی در مزارع سیب زمینی استان اصفهان

به منظور شناسایی و تعیین تراکم نماتدهای انگل داخلی سیب زمینی مجموعا ‮‭228‬ نمونه خاک، ریشه و غده به طور تصادفی در طی سالهای ‮‭1389 -91‬ از مزارع سیب زمینی کاری مناطق مختلف استان اصفهان به همراه ثبت مشخصات جغرافیایی توسط ‭GPS ‬، جمع آوری گردید. همچنین به منظور بررسی آلودگی به نماتد پوسیدگی سیب زمینی از تعدادی از انبارها و سردخانه های نگهداری سیب زمینی بذری به طور تصادفی نمونه برداری بعمل آمد. نماتودهای کرمی شکل از خاک، ریشه و غده و سیست های موجود در خاک طبق روشهای متداول نماتود شناسی استخراج و اقدام به شناسایی گونه نماتودهای انگل داخلی پس از تثبیت نمونه ها و انتقال به گلیسرین و تهیه برش های لازم از سیست ها گردید. جهت بررسی امکان وجود نماتود سیستی سیب زمینی علاوه بر مشاهدات مزرعه ای، ریشه گیاهان مشکوک به آلودگی توسط استریومیکروسکوپ جهت یافتن نماتود های ماده بالغ طلایی رنگ بررسی شدند. پس از استخراج نماتودهای کرمی شکل و قبل از تثبیت نمونه ها، جمعیت نماتودهای انگل داخلی با استفاده از اسلاید شمارش در سوسپانسیون های مربوطه شمارش و جمعیت آنها در گرم خاک، ریشه و غده محاسبه و درصد نمونه های آلوده به هر گونه و همچنین میانگین جمعیت نمونه های آلوده به هر کدام از گونه ها تعیین گردید. نتایج این بررسی نشان داد4،/‮‭18‬ درصد نمونه های خاک و ‮‭23/6‬ درصد نمونه های ریشه با میانگین جمعیت ‮‭1/65‬ نماتود در گرم خاک و ‮‭11/65‬ نماتود در گرم ریشه به گونه ‭Pratylenchus neglectus ‬آلوده بودند. ‮‭5/2‬ درصد نمونه های خاک و ریشه با میانگین جمعیت ‮‭1/61‬ و ‮‭27/86‬ به ترتیب در گرم خاک و ریشه به گونه ‭P. thornei ‬آلوده بودند. ‮‭15/7‬ درصد از نمونه های خاک با میانگین جمعیت ‮‭8/53‬ نماتود در گرم خاک و ‮‭19/7‬ درصد از نمونه های غده با میانگین جمعیت ‮‭366/5‬ نماتود در گرم غده به نماتود پوسیدگی سیب زمینی ‭Ditylenchus destructor ‬آلودگی داشتند. در یکی از نمونه های خاک گونه ‭Zygotylenchus guevarai ‬با جمعیت ‮‭1/12‬ در گرم خاک تشخیص داده شد. سیست های استخراج شده از خاک به نماتودهای سیستی غلات و گونه ‭Heterodera filipjevi ‬تعلق داشتند. مناطق نمونه برداری شده و پراکندگی آلودگی به نماتدهای مولد زخم ریشه و نماتد پوسیدگی سیب زمینی در نقاط مختلف شهرستانهای استان روی نقشه جغرافیایی مشخص گردید. لغات کلیدی: سیب زمینی، نماتدهای انگل داخلی،استان اصفهان